افغانستانده اۉزبېک تیلی جمعیت اساسیده دایما اوچینچی تیل سنهلیب کېلسهده، بیراق بو تیل گرامر و ادبیات بایلیگی نقطهنظردن نه یالغیز افغانستان بلکیم منطقهده بیرینچی درجهلیک فعال تیللردن دیر.
شوندی اېکن افغانستاننینگ بویوک بارلیکلریدن بۉلمیش اۉزبېک تیلی رواجلنیشی اوچون قانقرلی ایشلر بجریلمهگن و بو تیل افغانستان معاصر تاریخیده کۉپینچه حاکمیتلرنی فاشیستی اویلهشلریدن زیان کوریب و مهرسیزلیکلرده قالیب کېلگن.
افغانستانده بوندن ایلگری حاکم بۉلگن جمهوریت تیزیمی نینگ اساسی قانونی بو حاکمیتنی اۉزبېک تیلی رواجلنیشی اوچون اولگوریشگه بویروغ بېرر اېدی، شوندی بۉلسه هم بو حاکمیت دوریده، اۉزبېک تیلی اوچون کوتیلگن دېک ایشلر بجریلمهگن.
حاضر یقین اوچ ییلدن بۉیان افغانستانده طالبان حاکمیت سوریب کېلماقده و بو حاکمیت تامانیدن هم اۉزبېک تیلی رواجلنیشیگه هیچ قندی دقت یۉق.
بونگه علاوه اۉزبېک تیلی برابریده ایریم چیکلاولر هم یرهتیلگن که جملهدن اۉزبېک تیلی اوچون مکتبلرده کتاب یۉقلیگی همده طالبان تامانیدن بیلیم یورتلرده اۉزبېک تیلی اوقیتووچیلری نینگ علمی ایشلری اۉزبېک تیلیده بۉلمسلیگی دیر.
عینی حالده اۉزبېک تیلی رواجلنیشی اوچون تېگیشلی دولتی ادارهلرده توجه قرهتیلمهگن و کۉپلب دولتی ادارهلر مطبوعات بولیملریدن اۉزبېک تیلی آلیب تشلنگن.
بونی یانیده، تیللر رواجلنیشی اوچون مهم بۉلگن ساحهلرده هم اۉزبېک تیلی اوچون اونچهلیک توجه یۉق و بونگه مثال افغانستان بیلیملر اکادمیسی کبی تدقیقاتی اۉرینلرده اۉزبېک تیلی اوچون ییترلیچه امکانات و تشکیلات یۉق دیر.
افغانستان حاکمیتلرینی بو یاندهشوولریگه قرهمسدن اۉتگن ییللر جریانیده اۉزبېک تیلی اوچون انچه ایشلر هم بۉلگن که بو ایشلرنی کۉپینچهسی اۉزبېک فعاللری، قلمکش ضیالیلری و مدنی فعاللری سعیوحرکتی طفیلی دیر.