ایکّینچی بۉلیم
نجیبالله حبیب
محمدحبیب اۉغلی نجیبالله حبیب۱۳۳۶- ییل، فاریاب ولایتی مرکزی میمنه شهرینینگ افغانکوت قیشلاغیده دنیاگه کېلگن. باشلنغیچ اۉقیشنی جمعیت افغانکوت مکتبی اۉرته و لیسه دورینی اېسه ابوعبیدجوزجانی مکتبیده اۉقیب بیتتیرگن. نجیب حبیب بیرینچی هنری گروهنی ۱۳۵۲- و ۱۳۵۷- ییللری ابوعبیدجوزجانی لیسهسیده ایجاد قیلگنی ایتیلهدی. ۱۳۵۷-ییل لیسه دورینی بیتتیرگن نجیب حبیب فاریاب ولایتی یوکسک دارالمعلمینی (حاضرگی فاریاب بیلیم یورتی)گه شامل بۉلهدی.
او،۱۳۵۸- ییل تحصیلی بیر بورسیهدن فایدهلهنیب اۉشه وقت شوری بیرلشمهسیگه کېتهدی. نجیب حبیب، ۱۳۶۳- ییل کابل بیلیم یورتی زراعت (اېکینچلیک) فاکولتهسینی بیتتیرگن. حبیب، طبیعی علاقهسی طفیلی موسیقی سیرلرینی اۉزلشتیرهدی. صنعت یۉنهلیشیده اصلی ترغیباتچیسی عایلهسی بۉلگن حبیب موسیقینی اۉرگنیشگه بېل باغلهیدی. ییگیت بۉلیب اولغهیش بیلنآق هارمونیهنی اۉرگنهدی. مکتبنینگ سکّیزینچی صنف اۉقووچیسی بۉلگن حبیب، ابوعبیدجوزجانی لیسهسی موسیقی هنری گروهینینگ فعال عضوی بۉلهدی.
بو دورده لیسه ادارهسی مدیریتی تشویق و ترغیبی و استادلرنینگ اۉقووچیلر آرهسیده موسیقی ینه تمثیل صنعتیگه خاص توجهلری استعدادلرنی تاپیلیب چقیشیگه سبب بۉلگن. بونینگ دلیلی اېسه فاریاب ولایتیده یاش قتلم ایچیده سالم تفریح و دَم آلیش زمینهسی یرهتیلگنی بۉلگن. مستقللیک کونی مناسبتی بیلن هفتهلب چهار باغده کمپلر قوریلیب بیرهم اۉتکزیلردی و معارف چهارچوبهسیده تورلی تعلیمی رقابتلر یۉلگه قۉییلیشی لیسهلر بۉیلب استعدادلرنینگ تاپیلیشیگه باعث بۉلگنی ایتیلهدی.
(ابوعبیدجوزجانی لیسهسی هنری گروهی) ناملی بیلن تانیلگن اوشبو گروهنی رهبرلیک قیلگن حبیب جنابلری، گروهنینگ یېتکچیسی صفتیده آوازخوان و هارمونیهچیلرنی لیسه دوریدن ۱۳۵۷- ییلگه رهبرلیک قیلگن.
ابوعبیدجوزجانی لیسهسینینگ موسیقی آماتور هنری گروهی بیرینچی اعضالری اصلیده فاریاب ولایتی بۉیلب منظم بیر هنری گروه صفتیده دستلب آماتور هنری گروه حسابلنردی. معین عایلهلرنینگ آماتور و شوقی یاشلریدن تشکیل بۉلگن بو گروه اعضالری اۉزلرینینگ شخصی سعی و تلاشلری نتیجهسیده موسیقینینگ تورلی چالغولرینی اۉرگنهدیلر و مکتب ادارهسی مدیریتی همده استادلرنینگ هنرگه خاص اعتباری باعث موسیقی همده تیاتیر هنری بۉییچه بیرینچی گروه تشکیل اېتیلهدی.
او، شو پیتده معلملرنی یېتیشتیریش عالی موسسهسی ادارهسی حمایتی بیلن دارالمعلمین هنری گروهینی تاسیس قیلهدی. بو گروهگه ابوعبیدجوزجانی لیسهسینی بیتتیرگن کۉپینچه یاشلر جملهدن عبدالاحد بارق (رحمتلی عبدالاحدسحر) عبدالواحد رحیق، غلام فاروق براتی و باشقهلرنینگ عضویتی بۉلگن. نجیب حبیب فاریابده اکاردیون چالوچی بیرینچی کیشی سنهلهدی.
او، اۉقووچیلیک همده تربیه معلمده محصللیک چاغیده هر ایکّی هنری گروهده آوازخوانلیکدن علاوه هارمونیه و اکاردیون چالردی. شونینگدېک او، بیلیم یورت و تحصیل دوریده هم موسیقی بیلن شغللنگن. بو ییللرده موسیقی هنری کابل و بیلیم یورت محیطیده کۉپینچه طرفدار همده قیزیقوچیلری بۉلگن. او، بو دورده یاش صنعتچی و موزیسینلر بیلن تانیشیب و اۉزینینگ مسلکی مَلکهسینی آشیریشگه اولگوردی.
حبیب شو دورده اکبر نیکزاد، استاد منیر فقیری، حسین داموند و باشقه صنعتچیلر بیلن بیرگهلیکده زراعت فاکولتهسی، کابل بیلیم یورتی ادیتوریمی، کابل بیلیم یورتی اۉغیل و قیز محصللر یاتاقخانهلریده اویوشتیریلگن کنسرت و باشقه برنامهلرده فعال اشتراک قیلیشگن.
شونینگدېک حبیب جنابلری اۉزیده بۉلگن کۉنیکمه و قابلیت همده محصللیک چاغیده امکانیتگه اېگه بۉلگنی اوچون افغانستان رادیو – تلویزیونیگه آسان بیل یۉل تاپیشی ممکن اېدی، لېکن شهرتدن قاچیش بیر شخصیتی بۉلگنی سبب بو مسالهگه اونچهلیک اعتبار بېرمهی هنرنی شهرت و آوازهدن هر دایم آلیسده سقلهگن. هنوز هم اۉزینینگ قوشیقلری آرشیفیگه کمدن که توجه قیلهدی.
نجیب حبیبنینگ قۉشیقچیلیک و موسیقی سیرلرینی بیلیشدن علاه، شعر ایتیش قریحهسی هم بار و اوزاق ییللردن بېری شعر ایتیب تصنیف قیلیب کېلیشی بیلدیریلهدی.
اونینگ تشویق و حمایتی نتیجهسیده اوکهسی همایون (بابه همایونگه تانیلگن) بالهلیکدن طبلهچیلیککه مهارتی بۉلگن و حاضر موسیقی اوشبو بۉلیمینینگ اوستون طبلهچیلریدن حسابلنهدی.
عسکرلیک مکلفیت خدمت دورینی اۉتکزگن نجیب حبیب نېچه ییل اداری وظیفهلر بجرگندن سۉنگ مملکتده نابرقرارلیک اوج آلیشی عاقبتیده عایلهسی بیلن فرانسهگه کېتهدی و اوزاق ییللردن بېری پاریسده یشهیدی.
شمال ولایتلری اینیقسه فاریاب ولایتینینگ اوشبو ظریف و نفیس صنعتیگه بۉلگن یېریک جفالردن بیری بو صنعتچیلر اثرلرینی آرشیف قیلمسلیک و بولرنینگ هنری و ایجادی نمونهلری قۉشیمچه شرح حاللرینی ییغیب بیر تۉپلم تیارلنمهگنی دیر. استبدادی حکومتلرنینگ ولایتلرنی موازنتلی رواجلهنتیرمسلیگی و اوروش فضاسی موجودلیگی باعث مذکور بۉلیم اېسه اونوتیلیشیگه سبب بۉلگن.
یازوچی: محمد کاظم امینی
ترجمان: محمدحسن تۉلقین