اۉتگن کون افغانستان پایتختی کابل شهری کسلخانهلریدن بیری، مملکت اۉزبېکلرینینگ یارقین یولدوزلریدن بیری اوچیشیگه گواه بۉلدی. افغانستان اۉزبېک مطبوعاتینینگ اساسچیلریدن، کوچلی ارادهلر معلم، معرفتپرور و قلمکش انسان همده اتاقلی و تانیقلی ژورنالیست و یازووچی امان الله خلیلیار ۸۶ یاشیده عالمدن کۉز یومدی.
خلیلیار دنیادن کۉز یومیشی فقطگینه بیر انساننینگ وفاتی اېمس اېدی. بلکه بیر دورنینگ، بیر مسلک و بیر روشنگرلیکنینگ توگهگنی اېدی. خلیلیار عمری اۉز اداغیگه یېتیشیب دنیادن کۉز یومدی. بیراق اونینگ میراثی هلی هم تیریک و هنوز آرهمیزده نفس تارتهدی.
فاریابدن کابلگه قدر؛ روشنگرلیک کوچلی اراده
بوندن ۸۶ ییل ایلگری فاریابنینگ حکایهلرگه بای توپراغیده، بیر باله دنیاگه کۉز آچدی و کېینچهلیک بیر خلقنینگ آوازیگه اَیلندی. امانالله خلیلیار اۉزینینگ مقدس تفکرینی کینگهیتیریش مقصدیده هیچ قندهی بایلیکسیز کابلگه کېلدی. خلیلیار بو حرکتیده هیچ قندهی مادی تینچی بۉلمسه هم بیراق اونگه قلم همده خلقی اوچون کتّه تویغو بار اېدی. شو سبب قلمی و پارلاق تفکری بیلن خلق و مدنیت اوچون آدیم کۉتریب، بیر عمر کورهشدی.
خلیلیار بیرینچی بۉلیب معلم اولهراق جماعهگه کېریب باردی. بو بویوک انساننی بو یۉلنی تیریکچیلیک اوچون اېمس بلکه روشنگرلیک نورینی ساچیش مقصدیده تَنلهگن اېدی. اونینگ قۉلینی تگیده غایهگه یېتگن شاگردلر کېینچهلیک ژورنالیست، یازووچی و شونگه اوخشش باشقه ساحهلر متخصصلری بۉلیب انسانیت و خلق خذمتیگه کېردیلر. شو بیلن خلیلیار یاققن چراغلر نسللر دوامیده پارلب تورهدی.
تاریخنی اۉزگرتیرگن قدم؛ اۉزبېکچه سۉزلر رادیو یایینیگه چیقیشی
خلیلیار یېتکیرمه ساحهسیگه کېرگن ییللر و اۉز یقینلری بیلن بیرگه افغانستان رادیو یایینیده اۉزبېکچه بۉلیمینی اساس سالگن زمانلر، آسان دورلر اېمس اېدی. خلیلیار بو ساحهده قدم تشلهگن ییللر، خلقیمیز کېنگ چېکلاولر و کمسیتیشلر سایهسیده یشهماقده اېدی. اۉزبېک تیلی افغانستانده کۉپراق خانهدانلر ایچیده یشر اېدی و مطبوعات همده رسمی ییغینلرده دېیرلی یۉق اېدی.
اما خلیلیار و اونگه یۉلداش بۉلگن سیمالر تاریخی بو سکوتنی سیندیردیلر و تاریخی بیر ایشگه قۉل اۉریب، افغانستان ملی رادیوسی یایینیده اۉزبېکچه بۉلیمی باشلهدیلر. خلیلیار و یۉلداشلری آرقهلی بجریلگن بو ایش حاضرگی نسل اوچون عادی بیر بۉلیم آچیلیشی اېدی دېب توییلیشی ممکن. بیراق بو آدیم تاریخی چیکلاولرنی توگهتیب، اۉزلیک قیته تیریلتیریشی اوچون اۉنملی بیر حرکت اېدی. شو اینیتیلیش نتیجهسی دیر که بوگون افغانستان مطبوعات ساحهسیده اۉزبېک بۉلیمی کوچلی دوام اېتیب، تیل، مدنیت و اۉزلیگیمیز سقلنیب کېلماقده دیر.
خلیلیار اوزاق ییللر، تینیق و ایشانچلی آوازی بیلن اۉز خلقینینگ آوازینی یایینگه بېردی. خلیلیار تامانیدن چیقاریلگن بو آواز تاریخی چیکلاو سیندیریش و کتّه بیر امید اېدی که بوگون یاشی کتتهلر اوچون فخر و یاشلر اوچون اېسه الهام یۉلی دیر.
شاگردلر؛ خلیلیارنینگ تیریک میراثی
امان الله خلیلیار ۸۶ ییل یشهب، اۉزیدن اۉنلب شاگرد، اۉنلب ژورنالیست، اۉنلب آواز، اۉنلب قلم و اۉنلب یۉلینی ایزلاوچی قالدیردی. اونینگ اېنگ بویوک یوتوغی اوزاق ییللر اۉز قۉلینینگ آستیگه آلیب وایهگه یېتکزگن و یۉلاوچیلیک قیلیب یۉل کۉرسهتگن عینن اوشبو شاگردلری دیر. بوگون اونینگ کۉپلب شاگردلری اویلاویده خلیلیار یۉل-یوریغلری، تفکری آوازی و باشلهگن مقدس یۉلی تیریک دیر.
شوندی اېکن بوگون خلیلیارنینگ تنهسی آرهمیزده اېمس اېکن بیراق اونینگ آوازی هنوز افغانستان اۉزبېک مطبوعاتیده، اۉزبېکچه یازیلیب تورگن هر بیر خبرده، اجرا اېتیلگن هر بیر کۉرسهتووده و تیارلنگن هر بیر دستور و ریجهده ینگرهب تورگن.
خلیلیار نامی افغانستان اۉزبېک مطبوعاتیده هنوز منگو دیر و اونینگ قدملری یاش ژورنالیستلر یۉلیده کتّه الگو بۉلیب قالگن.
