بیزنینگ کېنگ و اولوغ تاریخیمیز شو قدَر آز و کم تېکشیریلگن، کاولنگنکیم، شو کونده بۉلوب تورغن جوده کۉپ واقعهلر نینگ اۉخشهشینی اۉتکن زمانلردن کېچکن حیاتیمیزدن تاپماقچی بۉلسک، شاشیب قالهسن.
بیر واقعهنینگ اۉتکن زمانده اۉخشهشی بۉلوب-بۉلمسلیغی اول واقعه نینگ اهمیتینی اۉلچهشده کۉپ کتّه وظیفه یوکلر.
«قیزیل بیراق»نینگ سۉنگ سانلریدن بیریده اوروپاغه اۉقوماق مقصدیده بیر اۉزبېک قیزی نینگ کېتمهککه حاضرلنگنلیغی یازیلغهندیر.
اۉزبېک قیزی هنوز ینگی اصول مکتبلرگه حلی یالچیب کیره آلغهنی یۉق. حتا اۉزبېک نینگ اۉزیده پردهسی، خواهشی-ده کیشنی بۉلمهغن اېرکک بالهلری هم یوقاری مکتبلری نینگ محتشم صحنهلریده کۉپلشیب یوره آلغهنی یۉق. حلی اۉزبېک قیزی آته-آنه نینگ تیلسیز قۉغاورچاغی بۉلیشدن قوتوله آلغهنی یۉق.
بیزسۉنگ وقتلرده اۉزبېک یاشلرینینگ اوزاق اېللرگه، یات یورتلرگه کېتیب بیلیم آرتدیرماق اوچون جوده قیزیب بارغنلیقلرینی کۉروب سېوینمهکدهمیز. هر بیری اۉز باشیچه تیریشمسدن باشلرینی بیر بارهغه تۉپلب، «کۉمک» یۉلی بیلن ایشلب تورغنلیکلرینی بیلیب تورهمیز.
لاکین بو حال اۉتکندهگی واقعهلر نینگ تکرار اېتیلمهگیدن عبارت دیر. ییراق زمانلردن باشلب تا یقین کونلرگه قدَر اۉزبېک ییگیتلری (ملابچهلر) بخاراغه، هندستانده، مصر، عربستانلرغه قدَر باریب اۉقوغهنلر اېدی. بخارا مدرسهلری اۉزبېک – تورکستانلیک یاش ملابچهلر بیلن تۉلر اېدی. تورکستان نینگ سِردریاسی و فرغانهسی اوچون اول وقتلرده بخارا هم حاضرغی جاپانلیکيه و امریکا قدَر اوزاق اېدی. حاضر امریکا بیلن جاپانلیکيهغه قدَر یاتیب، اۉلتوروب اېسن-امان کېتمک ممکن. ایلگری وقتلرده سمرقند بیلن بخارا آرهسی هم حاضرغی دوری عالم قیلیشدن آغیر اېدی. شوندهی بۉلسه-ده، بخارا، تورکستان ملابچهلرینی سانلری جوده کۉب بۉلغن مدرسهلریگه سیغدیره آلمهسدن، مسجدلریگچه ترقتماققه مجبور بۉلور اېدی. عربستان نینگ دۉزخ هواسیده بېداولری کبی یالغیز حُرمهییب یاتقن اۉزبېک تورکستان ییگیتلری خیله کۉب یۉلیقر اېدی.
کېچیرگن کونلریمیزدهگی اول حرکتلریمیزنینگ نتیجهسی تۉغریسیده گپیرمک ایستهمهیمن. تاریخدهگی بیر واقعه و شو کونده قیتهدن تکرار اېتیلمهکده بۉلغن بیر واقعه بۉلغهنلیغی اوچون اېسکه آلیبغینه اۉتمهکچی بۉلهمن.
بو حرکت حاضر تکرار اېتیلمکدهدیر. کېچیکیب، کېین قالیب بۉلسه-ده کوچلیک صورتده باشلنیب کېلمهکدهدیر. بو حرکتگه تۉغریدن-تۉغری ارهلشه آلمهغنلرنینگ وظیفهسی واسطه بیلن بۉلسه-ده کۉمک بېرماقدیر.
بو حال بیزنینگ کېلگوسیمیز اوچون کتّه امیدلر بېرگنلیگینی اونوتمهیلیک.
چار حکومتی وقتیده ایچکی روسيه مسلمانلرینی چۉقینتیرماق ایشیده رستمی ذال (رستم ذال) بۉلغن، بیزنینگ معلوم آستراومۉف تۉرهمیز نینگ استادی سنهلغن مشهور المینسکي چۉقینتیریش سیاستینینگ بیری بۉلغن مشهور پابېداناسوفگه یازغن خطیده یېرلیک خلق آرهسیدن بیزنینگ اوچون فایدهلیک و هېچ بۉلمهغنده ضررسیز کیشیلر اۉروسچه تیلنی توتولیب، اویهلیب گپیرتورغن، اۉروسچه یازغنده بیرمونچه خطا بیلن یازهتورغن، بیز نینگ گوبېرناتۉریمیزدن اېمس، حتا اوستال باشلیغی (میرزا)میزدن هم قۉرقهتورغن کیشیلردیر دېگن اېدی.
مونگه قرشی بیز روس تیلی بیلن اېمس، حتا آوروپا مدني ملتلری نینگ تیلی و بیلیمی بیلن جواب بېرسک آدم قطاری یشهماققه البته حق قازانهدیرمیز.
اېندی بو اېزگو حرکتگه تاریخیمیزده کۉره آلمهغهنیمیز بو نرسه قۉشولسه، یعنی اۉزبېک نینگ اېرکین ییگیتلری اېمس، توتقون قیزلری هم المینسکي وصیتیگه قرشی عصیان باشلهسه، اۉزی اوچون اېنگ عالي بۉلغن اېلیدن، آته-آنهسیدن کېچیب نېچه مینگ چقیریم یېرگه کېتسهلر، آدم قطاری یشش حققینی تورتکی یېمهسدن، اورولمسدن، سۉکیلمسدن کۉپ کۉروش حقوقینی آرتیغی بیلن قازانه آلهمیز.
اېسکی تورموش اۉلیم تۉشهگیده. ییگیتلریمیزنینگ چین بیلیمگه قرهب بو اینتیلیشلری اېسکی تورموشنی بیر آز اوّل یېرگه کۉمگوسی دیر.
اۉزبېک خاتون-قیزلری حقوق و اېرک اوچون کورهش باشلهماقده. اۉزبېک قیزی نینگ غربگه، غرب نینگ چین بیلیش، چین مدنیتیگه قرهب یوروشی اونینگ حق-حقوقینی بوتون اېل نینگ حق-حقوقی بیلن بیرگه تېز و تېز فرصتده قۉلغه کېلتیرگوسیدیر.
