یقین شرق حدودلری سۉنگّی ییللر دوامیده، جدی بحران و قانلی اوروش و هجوملرگه گواه بۉلیب کېلر اېکن. یقینده امریکا قۉشمه ایالتلری و ایران اسلام جمهوریتی اۉرتهسیدهگی قرمه-قرشیلیکلر جدی بیر باسقیچگه اۉتگن.
امریکا و ایران ضدیتلری دوامیده، امریکا جمهور باشلیغی دونالد ترامپ، ایراننی حربی هجوم بیلن آگاهلنتیریب، بو مملکت ایرانگه یقین حدودلرده، اۉز حربی امکانیتلرینی کۉپهیتیرگنی خبر قیلینماقده.
ایران بو وضعیتنی شوندهی بیرحالده کوتیب آلماقده دیر که بو مملکت یقینده کېنگ ناراضلیکلرنی هم باشدن کېچیردی. دولت قیلمیشلری و مملکتدهگی اقتصادی وضعیتگه قرشی اویوشتیریلگن بو کېنگ ناراضلیکلر مینگلب آدم اۉلیمیگه سبب بۉلیب، ایرانده جدی بیر ایچکی معما یرهتگن.
شوندهی بیر وضعیتده، امریکا جمهور باشلیغی ایرانگه هجوم قیلیشی ممکنلیگینی تیلگه آلیب کېلماقده. بیراق امریکانینگ بو هجومی عملگه آشیریلگن تقدیرده قندهی و قیسی درجهده بۉلیشی حقیده سواللر پیدا بۉلهدی.
شو اساسده، ایریم ایش بیلرمانلر امریکانینگ ایرانگه قرشی هجومی قۉییدهگی سناریولردن عبارت بۉلیشینی تیلگه آلهدیلر:
خاص مکانلرنی نشانگه توتیش: ایریم منبعلرگه کۉره، امریکا قۉشمه ایالتلری بعضی-بیر سببلر اساسیده، ایرانگه قرشی بوتون باشلی بیر اوروشنی باشلشگه تیار اېمس و فقطگینه بو مملکتگه ضربه بېریش و ایران حکومتنی ضعیفلشتیریش مقصدیده، خاص بیر مکانلرگه هجوم قیلیشی ممکن دیر. بو سناریوده ایراننینگ هستهای قورال ایشلب چیقریش مرکزلری اساسی نشان بۉلیشی کۉپراق کوتیلهدی و بو بیلن امریکا، ایراننی هستهای قورالگه قۉل تاپیشینی ضعیفلشتیریشی یا هم یۉق اېتیش ممکن دیر.
ایران رهبریتی اۉزگریشی: بیبیسی تلویزیون کانالی تامانیدن نشر اېتیلگن تحلیلده، ونزویلاده یقینده یوز بېرگن اۉزگریش و نیکولاس مادورو تقدیری نظرده توتیلیب، امریکا ایران خصوصیده هم شوندهی بیر قرار قیلیشی ممکن دېب بیلدیریلگن.
ایرانده حاکم تیزیم یۉق اېتیلیشی: ایران حکومتینینگ اساسی رقیبلری بۉلمیش، امریکا قۉشمه ایالتلری و اسراییل رسمیلری بوندن ایلگری کۉپلب مراتبه ایران حکومتی یۉق اېتیلیشی کېرهک دېب تیلگه آلگن. شو مسالهنی نظرده توتکن حالده امریکا، ایرانگه قرشی هجوم باشلهگن تقدیرده بو مقصد هم تعقیب اېتیلیشی ممکنلیگی بیلدیریلماقده دیر.
تۉلیق بیر اوروش باشلش: امریکانینگ ایرانگه قرشی هجومی دواملی و جدی بیر اوروش بۉلیشی هم تیلگه آلینهدی. بیراق ایریم سببلرگه کۉره، امریکا دواملی اوروش باشلشدن کۉره، یوقاریدهگی سناریولردن بیریگه اعتبار قرهتیشی ممکنلیگی کوچلی راق. البته ایراننینگ امریکا حرکتیگه قرشی جوابی هم بو تارتیشوو قندهی یکونلنیشی اوچون اساسی رول اۉینهیدی.
امریکا و ایران تارتیشوولریگه منطقه مملکتلری قندهی قرهیدی؟
امریکا جمهور باشلیغی دونالد ترامپ، ایرانگه هجوم قیلیشیدن هفتهلر اۉتیب بارهیاتکنی و بو هجوم ناانیق سببلر اساسیده عملگه آشیریلمهگنینی اساسی سببلریدن بیری بو منطقه اینیقسه یقین شرق مملکتلریدهگی دولتلرنینگ هجومگه قرشیلیگی دېب اَیتیلماقده دیر.
شوندهی اېکن امریکا و ایران تارتیشوولریگه نسبتن منطقه مملکتلرینی یاندهشوویگه قیسقه بیر نظر تشلهیمیز.
تورکیه: امریکا و ایران اۉرتهسیده اوروش یوز بېریشی ممکنلیگی خبر قیلینهیاتکن بیر وقتده، تورکیه جمهور باشلیغی رجب طیب اردوغان، امریکا و ایران جمهور باشلیغلری بیلن علیحده تلیفونی ملاقات اۉتکزیب، بو اوروش آلدی آلینیشی اوچون تورکیه واسطهچیلیک قیلیشده تیار دېب، اعلام قیلدی.
عینی حالده، بعضی-بیر خبرلرگه کۉره، تورکیه اۉزینینگ ایران بیلن بۉلگن چېگرهلریده نظارتلرنی کۉپهیتیریب، حربیلری سانینی هم آشیرگن. بو خبرلر انیق بۉلگن تقدیرده، تورکیه هم ایرانده بیر برقرارسیزلیک یوز بېریشیگه تیارگرلیک کۉرهیاتکنی بیلینهدی.
تورکیه، امریکا و ایران اۉرتهسیده اوروش یوز بېریشی اینیقسه امریکانینگ حرکتی ایراننی بوتونلهی برقرارسیزلیکلرگه آلیب کېتیشیگه قرشی بۉلیشی هم ممکن. چونکه تورکیه، ایران بیلن بۉلگن چیگرهلریده وضعیت آغیرلشیشی خواطریده.
روسیه و چین: امریکانینگ اساسیده رقیبلری بۉلمیش روسیه و چین مملکتلری، کۉرینیشده ایرانگه قرشی امریکا حرکتلرینی قارهلب کېلسهده، بیراق بو مملکتلر امریکا، ایرانگه قرشی هجوم باشلهگن عملی ایراننی قۉللب-قوتلش احتمالدن تشقری کۉرینهدی. چونکه ایلگریده ایرانگه قرشی هجوملرده روسیه و چین حربی جیملیکنی اختیار قیلگن و بوندن اۉتیب، روسیه اۉزینینگ اوکرایندهگی اوروشی و ایچکی معمالری سبب، حاضرگی شرایطده ایراننی حربی حمایهلشگه تیار اېمسلیگی کۉرینهدی.
بوندن تشقری، روسیه و چیننینگ ونزویلاده یوز بېرگن سۉنگّی اۉزگریش و امریکا حرکتیگه نسبتن یاندهشووی هم، بو مملکتلر امریکانینگ ایران قرشی هجومی عملگه آشیریلگنده عملی ایراننی قۉللب-قوتلمسلیگینی بیلدیرهدی. چونکه ونزویلانینگ امریکا تامانیدن حبسگه آلینگن جمهور باشلیغی نیکولاس مادورو روسیه و چین بیلن یخشی مناسبتده اېدی. بیراق بو ایکّی مملکت اونینگ تقدیری خصوصیده بی فرق قالدی.
عرب مملکتلری: یقین شرقنینگ مهم مملکتلریدن بۉلمیش عرب مملکتلری اینیقسه سعودی عربستان، بیرلشگن عرب امیرلیگی، قطر، کویت و عمان کبی مملکتلر هم ایران و امریکا تارتیشوولریگه نسبتن بیفرق اېمس. چونکه بو هجوم اولرنی هم تاثیرلنتیریشی ممکن دیر. سۉنگّی کونلرده بو مملکتلر اینیقسه سعودی عربستان، ایرانگه قرشی امریکا هجومی منطقه اوچون سلبی تاثیریدن اېسلب، بو هجومگه قرشیلیک بیلدیریلگن بۉلسه-ده بیراق بو مملکت هجوم عملگه آشیریلگن تقدیرده، امریکا بیلن ضدلیک قیلالمهیدی.
امریکانینگ ایرانگه هجومی عاقبتلری
امریکا قۉشمه ایالتلری جمهور باشلیغی ایرانگه قرشی هجوم قیلیشیدن آگاهلنتیریلگنیدن بېری، بوندهی هجوم عملگه آشیریلگن تقدیرده، منطقه برقرارسیزلیکلر تامان کېتیشی ممکنلیگی تاکیدلنیب کېلماقده دیر.
اوشبو خواطرلر دوامیده، ایران اسلام جمهوریتینینگ رهبری علی خامنهای یقینده بۉلگن بیاناتیده، امریکانینگ ایرانگه قرشی هجومی منطقه اوچون برقرارسیزلیکلرنی اۉرتهگه آلیب کېلیشینی تاکیدلب، بوندی هجوم برابریده جیم تورمسلیکلری و جواب قیتهریشلرینی معلوم قیلدی.
دیمک مذکور هجوم بجریلگن تقدیرده، یقین شرقده ینگی بیر ناتینچلیک اۉرتهگه کېلیشی ممکن دیر. بوندن تشقری امریکانینگ ایرانگه قرشی هجومی «هرمز دالانی» کبی دېنگیز یۉللری یاپیلیشی و بو بیلن دنیا اقتصادیاتی اوستیده سلبی تاثیر قیلیشی کوتیلهدی.
خلاصه قیلیب ایتکنده، بوندهی بیر هجوم دنیانینگ خوفسیزلیک، سیاسی و اقتصادی ساحهسیده سلبی تاثیرلرگه سبب بۉلهدی دېب ایتیش ممکن.
بو وضعیت افغانستان اوستیده قندهی تاثیر اۉتکزهدی؟
نشر اېتیلگن خبرلر اساسیده، هندوستان مالی ینگی ییل بودجهسیده، چابهار بندرگاهینی رواجلنتیریش اوچون هیچ قندهی بودجه نظرده توتمهگن. بو دېگنی امریکا و ایراننینگ تارتیشوولری و یوز بېریشی احتمالی هم اَیتیلگن اوروشی اۉز سلبی نتیجهلرینی اۉرتهگه آلیب کېلیشی باشلنگن.
افغانستان، پاکستان بیلن بۉلگن چېگره یۉللرنی باغلهگنیدن بېری، اونگه بدیل باشقه یۉللرنی قیدیرماقده اېدی و بو خصوصده چابهار یۉلی اساسی یۉللردن بیری دیر که افغانستان اوزاق ییللردن بیری، پاکستان یۉللریگه بۉلگن احتیاجنی آزهیتیریش اوچون بو یۉلگه کۉز تیککن. عینی حالده هندوستان هم بو یۉل آرقهلی محصولاتلرینی اۉرته آسیاگه یېتکزیشنی مقصد قیلگن اېدی. اېندی بو یۉل رواجلنمسلیگی و آست-قورمهلریگه اعتبار قرهتیلمسلیگی افغانستان اوچون سلبی اقتصادی نتیجه اۉرتهگه آلیب کېلهدی.
عین حالده، افغانستاننینگ ایراندهگی میلیونلب مهاجری هم اوروش یوز بېرگنده ناانیق وضعیت بیلن دوچ کېلیب، بو هم افغانستانگه سیاسی و اجتماعی باسیملرگه سبب بۉلیشی ممکن دیر.
خلاصه قیلیب اَیتکنده، ایران و امریکانینگ اۉرتهسیدهگی تارتیشوولر هر قندهی حربی بیر حرکتگه سبب بۉلیشی، دنیا اینیقسه منطقه مملکتلر و بو آرهده افغانستاننی هم تاثیرلنتیرهدی.
