بوکون : سه‌شنبه 12 حوت 1404

Kabul
+10...+17° C

بوکون : سه‌شنبه 12 حوت 1404

Kabul
+10...+17° C

اۉزبېک تی‌وی

پخش ویدیو

اېنگ کوپ اۉقیلگن

اۉزبېک قانی‌نینگ نرخی قنچه؟

طالبان و پاکستان اۉرته‌سیده‌گی اوروش‌لر و تۉقنه‌شوولر کون اۉتیشی بیلن جدی‌لشیب بارر اېکن، طالبان اخیرگی کونلر ایچیده، اۉزبېکلر یشاوچی حدودلرده «مرگ بر پاکستان» شعارینی کېنگ اۉرته‌گه تشلب، ینه اۉزبېکلرنی اوروش‌نینگ بیرینچی چیزیغی‌گه تارتماقده. اۉزبېک تی‌وی تېکشیرووی اساسیده طالبان اۉزبېکلر یشاوچی قیشلاقلر و حدودلرده اوروش‌ده اشتراک اېتیش اوچون جنگچی ییغیش جریانینی باشله‌گن.

هر قیشلاقدن جمعیتی سانی‌ نظرده توتیلیب آدم پاکستان چېگره حدودلریده اوروشگه یوباریلماقده. فلانی قیشلاق‌دن سکّیز کیشی و ینه بیری‌دن اۉن کیشی. شونینگدېک اۉن-بیر … قیشلاق اهالیسی قنچه‌لیگیگه قره‌ب آدم یوباره‌دیلر تا پاکستانگه قرشی اوروشیب قان تۉکسه‌لر و افغانستان ناملی جغرافیه‌نی سقلب قالسه. دېیرلی پاکستان و طالبان اۉرته‌سیده‌گی اوروش دوام اېتیشی هر کونی چۉزیلیشی بیلن بیر قنچه اۉزبېک قانی تۉکیله‌دی لېکن اساسی سوراغ بو دیر که اوشبو قانلر نیمه اوچون و قنده‌ی بهاگه تۉکیلماقده؟

طالبان شونده‌ی بیرحالده پاکستان‌گه قرشی اۉز حاکمیت‌نی سقلب قالیش و افغان ناسیونالیزمی یاردمی‌گه یېتیب بارماقده دیر که بو گروه و افغان ناسیونالیزمی توشینچه‌سی آچیق اعلام قیلیب و عملی کۉرسه‌تیب کېلماقده دیر که افغانستان‌ده پشتون و طالبان همه‌دن اوستون بولر حاکم باشقه قول بۉلیشی شرط و شو سبب باشقه خلقلر اینیقسه اۉزبېکلر و تورکمنلر حاکمیت و یوقاری درجه‌ده‌گی لوازمگه اېگه بۉلیش اوچون حقی یۉق.

طالبان اۉتگن تۉرت ییل دوامی‌ده، تیزیملی روشده اۉزبېک قومندانلرینی چېت‌گه اوریب اولرنی صلاحیت‎‌سیز یا هم اوزاق حدودلرده عادی لوازملرگه تعیین‌لب جۉنه‌تیب قۉیدی. طالبان‌نینگ بو حرکت و قرارلری و اۉزبېک اعضالری قیلگن فدایی‌لیک و تۉککن قانلری اوستیده ایاق قۉییب اۉتر اېکن اېندی اۉزبېک طالب‌لر توشینگن بۉلسه کېره‌ک و قیتیب بوندی بیر قبیلوی گروه‌نینگ دینی شعارلریگه اوچینیب قانلرینی ارزان‌ و آسانلیک بیلن تۉکیشگه تیار بۉلمسه ممکن دېب اویله‌گن اېدیک. لیکن اخیرگی کونلر ایچیده کۉره‌یاتگن احوال بیزگه بیر نرسه‌نی بیلدیره‌دی که «یۉق هلی هم بو اۉزبېک طالب‌لر اویغانگن اېمس» هلی طالبان ساخته شعار توزاتیب، ملی‌گرالیک و دین حمایه‌سی دېگن یالغان و ساخته احساساتی سۉزلری بیلن اۉزبېکلر قانینی اۉزلری نیت و مرام‌لری اوچون تۉکیشی ممکن.

اۉزبېک تی‌وی تېکشیرووی اساسیده، طالبان اۉزبېکلر یشاوچی حدودلرده اهالیسی و بو یېرده‌گی اۉزبېک طالب‌لرگه ینه کتته پول و کېله‌جکده لوازم وعده بېریب، اولرنی پاکستان چېگره‌سی حدودلریده اوروش تامان جۉنه‌تماقچین دیر و جۉنه‌تیش جریانی باشلنگن هر قیشلاق‌دن ۸ کیشی‌دن باشلب کۉپلب آدملر جۉنه‌تیلیب تورگن.

بو آدملر باریب ینه طالبان و افغان ناسیونالیزمی پاکستان بیلن اۉرته‌گه تشله‌گن قومی چېگره اوروشی اوچون قان تۉکه‌دیلر اېکن اېرته کونی ینه طالبان و بو پشتوانلی توشینچه‌سی اۉزبېکلر یېرلرینی باسیب شو چېگره حدودلردن آدملرنی آلیب کېلیب جایله‌شتیره‌دی و تیل و مدنیت‌لری حقارت قیلیب یۉق اېتیشگه اورینه‌دی و شونده‌ی هم قیلیب کېلماقده دیر.

بو آره‌ده اېنگ اچینرلی احوال، اۉزبېکلر بو وضعیت‌نینگ آلدی آلینیشی اوچون بی‌اعتبار قالماقده دیر. بو اېسه حاضر اۉزبېکچیلیک و تورکچیلیک غایه‌لری اساسیده بیر استراتیژی و فعال بیر جریان یۉق‌لیگی همده اۉزبېکلر طالبان و افغان ناسیونالیزمی‎‌نینگ دینی و ملی‌گرالیک یلغان و ساخته شعارلرینی دفع اېتیش اوچون بیران حرکت قیلمه‌یپتی شونده‌ی اېکن بیز تېزراق خلقی‌میزنی آگاه‌لنتیریشگه بېل باغلب حرکت قیلمه‌گن تقدیرده، قانلریمیز مفت‌لیک بیلن بیزنینگ تیلی‌میز و مدنیتی‌میز دشمن‌لری نیت و مقصدلری اوچون تۉکیلیشی ممکن دیر.

شوندی بیر شرایط‌ده، توشینگن و وضعیت‌نی بیلگن اۉزبېکلرگه کتّه بورچ بو دیر که اولر اجتماعی صحیفه‌لر بۉله‌می، تلیفون قۉنغیراق‌لری بۉله‌می یا ده یازوو و خبرلر بۉله‌می قیسی یۉلده بۉلسه هم اۉزبېکلر اینیقسه اۉزبېک طالب‌لرنی بو حقده آگاه‌لنتیریب، اولردن تۉرت-یریم ییل دوامی‌ده طالبان سیزلرگه نیمه حق‌وحقوق قایل بۉلدی دېگن سواللرنی ذهن‌لریده یره‌تیش کېره‌ک دیر. بو آره‌ده اۉزبېک سیاستچیلری‌نینگ جیم‌لیگی و بی‌فرق قاله‌یاتگنی هم علیحده قیغو و اچینرلی بیر احوال دیر. اولرنینگ بورچی خلق نامی‌دن رسمی بیر لوازمی بار پیت‌لرده اېمس بلکه منه شو حاضر اولر خلق‌ اوچون سېس چیقاریب، عامه فکرلرینی طالبان‌نینگ بو ریجه‌لری خصوصیده توشینتیریشلری کېره‌ک دیر.

 

شریک قیلینگ

Related Posts

Add New Playlist