ثریا، تورموش اۉرتاغی و اوچ فرزندی بیلن اوچ آی آلدین مجبورا وطنگه قیتریلگن خاتین.
۳۲ یاشلی ثریا اوچ آیدن بېری قندوزگه قیتگن. بو شهر اونینگ اوچون ییللر دوامیده اوزاق بۉلگن، اېندی اېسه هر قچانگیدن هم یات و بیگانه توییلهدی.
او تورموش اۉرتاغی و اوچ کیشی کیچیک یاشلی فرزندی بیلن، پاکستاندن مجبوری چیقریب یوباریلگچ، قندوز شهرینینگ مهاجرلر یېرلشتیریلگن حدودلریدن بیریده چادر آستیده یشهماقده. بو چادرنینگ تامی یوپقه نیلونلردن، دیوارلری اېسه، توپراقدن عبارت.
ثریانینگ تورموش اۉرتاغی هر کونی کونلیک ایش تاپیش امیدی بیلن چادرنی ترک اېتردی. بیراق، شوندهی کونلر هم بۉلهدی که، او قۉلی بۉش قیتیب کېلهدی.
ثریا شوندهی سۉزلهیدی: “تومورش اۉرتاغیم یوک تاشیش، ایریم پیتلر قم و خشت کۉچیریش اوچون یوز افغانی ایشلب تاپهدی. بیراق، بو ایش هر دایم هم بۉلهبېرمهیدی. تورموش اۉرتاغیم پاکستانده ایشلب چیقاریش بیر ایشخانهگه ایشلر اېدی. حیات قیین کېچردی، بیراق یشش اوچون اویمیز بار اېدی. یخشی آوقتیمیز بار اېدی، لېکن بو یېر یالغیز توپراق و چادر دیر.”
پاکستاندهگی حیات، برچه قیینچیلیکلریگه قرهمهی، اولر اوچون برقرارراق اېدی. تورموش اۉرتاغی ایشلب چیقاریش ایشخانهسیده ایشلردی و معاشی کم بۉلسه هم، باشلریده تام بار اېدی. حاضر اېسه نه برق، نه تازه ایچیملیک سووی، نه بالهلری اوچون ایشانچیلی آزیق-آوقتی بار.
تورموش اۉرتاغینینگ هر کونی قندوز شهرینینگ کۉچهلریده ایش تاپیشگه اورینهیاتگن بۉلسه، ثریا اۉزی و بیر نېچیته خاتین بیلن چادرده محنت قیلهدی. اولر خیریه تشکیلاتلریدن آلینگن متالردن عادی بویوملر-رۉمال، چنتهلر تیارلهیدیلر و بعضا اولرنی محلی بازارده ساتیشهدی.
ثریا شوندهی دېدی: “قۉلیمیز بۉش اۉتیریشنی ایستهمهیمیز، هېچ بۉلمسه اویمیزدهگی ناننی تاپیشنی ایستهیمیز.”
ثریانینگ اېنگ کتته آرزوسی-فرزندلرینی مکتبگه یوباریش دیر. او، قیزی مکتبگه باریشنی آرزو قیلهدی.”
بغضی تۉلیب، فرزندلری کېلهجگی حقیده سۉزلهیدی: “قیزیم ۱۲ یشیر دیر. ایرانده بۉلگنیمیزده، مکتبگه باریشنی آرزو قیلر اېدی، بیراق او یېرگه فرزندلریمیزنی مکتبگه یوباریشگه رخصت بېریلمس اېدی. اېندی، اۉز یورتیمیزگه قیتدیک، لېکن یقینیمیزده هېچ قندهی مکتب یۉق. اگر بۉلسه هم، اونی مکتبگه یوباریش اوچون کېرهکلی بویوملر یۉق.”
ثریا بیر تماندن اساسی احتیاطلر، اېرینینگ ایشسیزلیگی و درآمد نینگ یۉقلیگیدن اذیت چېکهدی. باشقه تماندن اېسه ساووق قیش فصلیده چادرده باش پناه یۉقلیگی یورهگینی اۉغریتهدی.
او شوندهی سۉزلهیدی: “بیز اوروشدن قاچگنلر اېمسمیز، بیوه هم اېمسمیز، لېکین بیزگه یاردم کېرهک…بیز اۉز یورتیمیزده بۉلیش اوچون قیتدیک، چادریده اېمس.”
هوا جوده ساووق. اولرنینگ بالهلری کیچیک و بو ساووق هواده یوپقه چادرلر آستیده یشهماقده.
اولر یخشی آوقتگه اېگه اېمسلر، بالهلری اوچون ایسسق کییملری یۉق. بو حالتنی قبول قیلیشدن باشقه چارهسی هم یۉق.
ثریا شوندهی سۉزلهیدی: “هر کون یامغیر یاغمهسین دېب دعا قیلهمن. یامغیر یاغسه، بوتون تۉشکلریمیز و کییملریمیز هۉل بۉلیب کېتهدی… قیزیم و اۉغیللریم کېچهسی ساووقدن تیترهیدی. بیز اېسه، اۉزیمیزنی ایسیتیش اوچون هېچ نرسه تاپه آلمهیمیز. چادرینی بیراز ایسیتیش اوچون کۉپینچه کۉچهدن پلاستیک و یاغاچ ییغیب، یاقهمیز.. بیر نېچه مرته ۴ یاشلی اۉغلیم پلاستیک یاقیلگنی اوچون کسل بۉلیب قالدی. مېن اېسه دوالتیش اوچون هم یېترلی پول تاپهآلمهدیم.”
ثریا و اونگه اۉخشهگن ینه اۉنلب عایلهلر اۉز یورتیگه، کتته آرزولر بیلن قیتگن اېدی. بیراق، حاضر اولر باش پناهسیزلیک، ایش یۉقلیگی، قتیق ساووق و اېنگ عادی خذمتلرنینگ یېتیشمسلیگی کبی آغیر حقیقت بیلن یوزمه-یوز توریشماقده.
او و کۉپلب قیتیب کېلگن مهاجر خاتین-قیزلر حلی هم شوندهی ایشاندیکه، آزگینه یاردم بۉلسه هم، اولر شو توپراقلی چادرلر آستیده ینگی حیات قوریشلری ممکن.
برچه قیینچیلیکلرگه قرهمهی، ثریا حلی هم امیدینی یۉقاتمهگن: “اگر دایمی یاردم بۉلسه، هېچ بۉلمسه بیر باش پناه تاپسک، بلکه اۉز قۉللریم بیلن ینگی حیات قورهآلرمن.”
بو حکایه قندوزده یشهیاتگن یوزلب مهاجر خاتین-قیزلردن فقط بیرتهسی نینگ حکایهسی دیر. اولر جیمجیتلیک بیلن، توپراقلی چادریلر آستیده حیاتنی باشیدن باشلهماقده؛ اوروش قربانلری هم اېمس، بیوهلر هم اېمس، بیراق هرکونی تیریک قالیش اوچون کورهشهیاتگن خاتین-قیزیلر دیر.
