محمد عالم مرآت محمد آصف اۉغلی 1338 ییلی فاریاب ولایتی میمنه شهری نینگ گذر ایوب خلیفه محلهسیده (حاضرگی مسجد جامع خشتی یېرلشگن حدود)ده توغیلگن. اونینگ آتهسی محمد آصف، فاریاب ولایتی محیطی نینگ تانیلگن ایکّی تیللی شاعرلریدن بۉلیب، رنگین کمان کتابیده او حقیده معلومات بېریلگن. محمد عالم نینگ نسل-نسبیده آتهسی تمانیدن کېلیب چیقیشی منغیت امیرلریدن، یعنی 1894-1751 ییللر آرهلیگیده میمنهگه حکمرانلیک قیلگن تانیقلی «اولادی حاجیم» سلالهسیگه باریب تاقیلهدی. او، باشلنغیچ تعلیملرینی جرنیل غوث الدین مکتبیده اوچینچی صنفگچه اۉقیگن. کېنچهلیک آتهسی نینگ خدمت وظیفهسی سببلی قیصار و درزاب اولوسواللیکلریده دوام اېتتیرگن. مرآت، اۉرته مکتب و لیسهسینی شبرغان شهریدهگی ابن یمین جوزجانی لیسهسیده بیتیرگن. رحمتلی محمد عالم کانکور سیناوینی تاپشیرگچ، کابل پولی تخنیک بیلیم یورتیده کامیاب بۉلیب، 1365 ییلده تماملهدی. کېین اېسه درحال حربی خدمتگه چقیریلیب، کابل شهریده ایککی ییل جبری حربی خدمتنی بجردی. مرآت، حربی خدمتنی 1367 ییلیده توگتیب، دولتی ماموریتلرده اۉرنک مزار شریف و شبرغان شهرلریدهگی جیولوژی-تېکشیروو (تفحصات) بۉلیملریده وظیفه بجریشگه مشرف بۉلدی. 1390 ییلیدن تا 1398 ییلیگچه فاریاب ولایتیده قیشلاقلرنی رواجلنتیریش ریاستی باشلیغی صفتیده هم فعالیت یوریتگن.
ایتیش کېرهک که، مرآت نینگ آتی و سېسی هنری فعالیتلری بیلن هم خلق نینگ یۉرهگیدن اۉرنینی اېگهلهگن. محمد عالم یاشلیگدن آق، موسیقه صنعتیگه قیزیققن. شو قیزیقیش و اشتیاقی سببلی مرآت، یاشلیگیدن باشلب بو یۉنلیشده کسبی و اکادمیک تعلیم آلیشینی ایستردی. بیراق، آرقهده قالگن اجتماع و توپلوم، اوروش شرایطی، خوفلی یورت شرایطی اینیقسه، ملکهلی استادلرگه یېتیش امکانیتی یۉقلیگی اونینگ بو آرزو-ایستگینی اوشلیشگه تۉغهناق بۉلدی. مرآت، موسیقه یۉنهلیشیده یوقاری درجهلرگه اېریشیشنی جوده کۉپ ایستردی. بیراق، جغرافیه، اقتصادی و سیاسی چېکلاولر اونینگ بو آماجیگه یېتیشیشگه تۉسقینلیک قیلدی. شونگه قرهمهی او مکتب ییللریده و اۉقیش دوریده، مکتب و فاکولتهلرده تشکیل اېتیلهدیگن کنسرتلرده فعال قتنشگن. شو یۉل بیلن موسیقی تجربه آرتیریب، صنعت میدانیگه اېریشگن. 1363 ییلی نینگ سۉنگلریده اېسه ایریم اۉرتاقلری نینگ اۉنهریسی بیلن، اۉشه پیتده افغانستان رادیو و تلویزیونی ترکیبیده فعالیت یوریتگن «ظفر» گروهیگه قۉشیلگن.
عالم مرآت نینگ صنعت فعالیتی اوشبو دورده محمد کاظم امینی بیلن چنبرچس باغلنگن اېدی. اۉشه پیتده «ظفر» آرکستری اعضاءلری، چالغووچیلری و قۉشیقچیلرینی دېیرلی یۉقاتگندی و تاباره رادیو-افغانستان ترکیبیدن بوتکول چیقریلیش عرفهسیده تورگن اېدی. آرکستر نینگ اصل ترکیبدن فقط اوچ کیشی قالگن اېدی: استاد شفیع عظیمی قوشقارچه چلووچی، آرکستر باشلیغی، اۉشه پیتده تصویری صنعت فاکولتهسی نینگ فعال استادلریدن، رشید اکه اندخویی دوتارچی و همایون منصوری دایره چلووچی. چونکه بو موسیقی گروهیگه یېترلیچه اعتبار قرهتیلمهگنی، قۉللب-قوتلش بۉلمهگنی، خوفسیزلیک نینگ کوندن-کونگه یمانلشگنی سبب اعضالر نینگ اکثریتی آرکسترنی ترک اېتگن اېدی. ایریملری امنیت بۉلمهگن محیط و اینیقسه مجبوری حربی خدمت قۉرقووی سبب چېت اېلگه چیقیب کېتگن. باشقهلری اېسه اۉز جانینی سقلش اوچون حربی خدمتیگه قۉشیلگن اېدیلری.
گروه ایچیدهگی چلغوچیلر، جملهدن: شمس الدین و عبدالوهاب مجبور (دایره چلوچی)، محمد اعظم عظیمی (دنبوره چلوچی)، شکرالله(توله و فلوت چلوچی)، محمد قاسم سرپلی(قوشقارچه چلوچی)، محمد الله نوری (تنبورچی) و باشقهلر. قۉشیقچیلر جملهدن: خیر محمد چاووش، وحید اومید، ملا تاج محمد سرپلی، انتظار جوزجانی ،داکتر عبدالله درمان، عبدالاحد سحر، صابر عندلیب، واحد رحیق، لطیف نظری و باشقهلردن آت توتیش ممکن.
باشقه موسیقی گروهلری نینگ اعضاءلری، اۉزلری نینگ یېتکچی قومی رهبرلر تمانیدن بېواسطه قۉللب-قۉتلنیب، اولا حربی لوازمده ایشلب، کیینچهلیک رادیو-تلویزیونده تعین بۉلگنلر. ینگی تشکیل اېتیلگن «ظفر» آرکستری نینگ اعضاءلری ترقهلیب کېتمسلیگی اوچون قۉللب-قوتلنیشی کېرهک بۉلگن بۉلسه-ده، بوندهی حامیلیک بۉلمهگن. بو 1368 ییلی 6 جدی کونی خلق و پرچم ترماقلری اۉرتهسیده یوزهگه کېلگن نزاعلر، دموکراتیک خلق حزبی و شوری اتفاقی حربی کوچلری نینگ افغانستانگه کیریشی بیلن باغلیق بۉلیب، کېینچهلیک سید عبدالحکیم شرعی جوزجانی وزیرلیک و باش قارهلاوچیلیک لوازمیلریدن چېتلهتیلگچ یوزهگه کېلگن.
رحمتلی مرآت، 1363 ییلیدن 1365 ییلیگچه یعنی اۉقیشینی توگتگونیگه قدر، «ظفر» آرکستریده فعالیت یوریتگن. شو دورده «ظفر» آرکستریده فقط ایکّی نفر قۉشیقچی بار اېدی. بیری محمد عالم مرآت، ایکینیچیسی اېسه کاظم امینی. اونینگ بیر نیچه ییللیک صنعت فعالیتی نتیجهسیده عمومی حسابده یېتی یا که سکیزته قۉشیق رادیو و تلویزیونده اجرا اېتیلگن بۉلیب، اولر نینگ اکثریتی اونینگ اۉز اثرلری حسابلنهدی. قۉشیمچه قیلگنده، رحمتلی مرآت قۉشیقلری نینگ کۉپینچهسینی تصنیف و شعرلرینی اۉزی توزهتگن. اونینگ کویلهگن قۉشیقلریدن (اۉلدیرهسن لیلی) قۉشیغی سۉنگگی قیرق ییل دوامیده کۉپلب قۉشیقچیلر تمانیدن اجرا اېتیلیب، کتته اعتبار قازانگن. مرآت اوشبو استعدادلریدن تشقری هارمونیه و اکاردیون کبی موسیقه اسبابلرینی چالیش قابلیتیگه هم اېگه اېدی. اکاردیون آرقهلی ایریم قۉشیقلری، جملهدن «اېی کۉنگول دردیم نی عرض اېت» قۉشیغی ستدیو یازوویده کازم امینی تمانیدن چلینگن دیر. صنعتچی محمد عالم، سۉز صنعتی و شعریت دنیاسی نینگ استعدادی بیلن یقین بۉلگن. تورکچه-اۉزبېکچه و فارسچه تیللریده ایکّیته باسیمدن چیقمهگن شعری تۉپلمگه اېگه. عالم مرآت، اۉز شعرلرینی اۉقیگنیدن تشقری سلطان حسین بایقرا، ذاکر جان فرقت، عبدالغفور مفتون قیصاری کبیلر نینگ شعرلرینی هم قۉشیق قیلیب اۉقیگن دیر.
نهایتده تانیقلی اۉزبېک صنعت سیماسی انجینر محمد عالم مرآت آغیر کسللیک طفیلی 1405 ییلی 25 حمل (2026 ییلی، آپریل نینگ 14 کونی) بیلن برابر مزار شریفده وفات اېتدی. مزار شریف کارته ظهیرالدین فاریابی نینگ میمنهگی هدیرهسیگه توپراققه بېریلدی. بیراق، اونینگ سېسی همان یشهماقده. موسیقه صنعتی دنیا بۉیلب یوکسلهیاتگن پیتده، افغانستانده موسیقهگه قوییلگن حاضرگی چېکلاولرگه قرهمسدن،اونینگ قالدیرگن کویلری و سۉزلری خلق یورهگیده عکس و سېس بۉلیب ینگری بېرهدی. اونینگ صنعتی اۉچمس اېسدهلیک، سېسی اېسه اۉلمس میراث دیر.
مرآت نینگ روحی شاد بۉلسین
