انقره اوروشی ۱۴۰۲ ییلیده تیمور بیلن یلدیریم بایزید اۉرتهسیده انقرهگه ۲۰ کیلومتر یقین مسافهدهگی چوبوک دشتیده بۉلیب اۉتگن. اوریشدن بورون تیمور، یلدیریم بایزیدگه تۉرت مرته مکتوب یۉلـلهگن و یلدیریم جواب یازگن. بیراق، بو یازیشمهلر اوریش نینگ الدینی آلهآلمهگن. اوریشده غلبه تیمور تمان بۉلگن و بایزید اسیر توشگن. اوشبو مکتوبلر نینگ تورک تیلیدهگی نسخهلری قونیه شهری نینگ قوییناۉغیلی کتابخانهسیده ۱۳۴۳۵ رقم بیلن رویخطگه آلینگن«مونشآت و مکتوبات سلطانی» آتی بیلن قۉل یازمه مجموعهسیده سقلنماقده دیر.
تیمور هر بیر مکتوبیده بایزیدنی ملاحضهلی سیاست یوریتیشگه چهقیرگن. ایکهله حکمدار هم بیر دین و قرداش ملت وکیلی ایکنلیکلرینی، اۉز حمایهسیگه آلینگن تیمور دشمنلرینی اونگه قیتهریلیشینی و ایکی قدرتلی دولت اۉرتهسیده دوستانه مناسبتلر اورنهتیلیشی ضرورلیگینی تاکیدلهگن. یلدیریم، ایلک مکتوبلریده بو سۉزلرنی تایید قیلگن بۉلسه-ده، سۉنگکی مکتوبیده تیمورگه قرشی قوپال جوابللر یۉللـهیدی.
بایزیدنی فلاکتگه یېتکلاووچی اېنگ اساسی خطالردن بیری- بو اونینگ تیمورگه تابع بۉلگن قره یوسف حکمدارلیک قیلهیاتگن ارزینجان حدودیگه باستیریب کیرگنی بۉلدی. بوندهی حالتدن غضبلنگن تیمور، بایزید نینگ یانیگه اۉز اېلچیسینی یوبارهدی و اوندن عذر سورهشینی طلب قیلهدی. بیراق، یلدیریم بایزید حقارتلر بیلن تۉله مکتوب یازهدی و بوتون دیپلوماتیک چېگرهلرنی بۉزهدی.
تاریخ صفحهلری ۱۴۰۲ ییلی، جولای نینگ ۲۸نچی کونینی کۉرسهتر اېکن، تیمور قشونی بیلن انهدولو تمان یۉل آلگن. یلدیریم بایزید تیمورنی تاختهتیش اوچون بوتون بیرلیکلرینی انقره نینگ تاغلیک بیر یېریده ییغهدی و صرب حکمداری ایستفان لازهروویچدن بو اوریشده اونگه یاردم بېریشینی سورهیدی.
بیراق، تیمور ییللر دوامیده کیلیشتیرگن کوچلی ایغاقچی توزیمی یاردمی بیلن، بایزید نینگ تشلهگن هر بیرته آدیمیدن خبردار ایدی. شو یوزدن او، عثمانلی اردوسی نینگ اوروش حالتنی آلگنیدن خبر تاپتدی. تاریخچی و یازووچی بۉلگن کورآی شربتچی، تیمور نینگ قورگن ایغاقچی توزیمینی شوندهی تعریفلهیدی: اۉرته چاغده هم ایغاقچیلیک سیستمی حاضرگی کبی اوته مهم اېدی. ذاتأ تیمور نینگ قیسقه بیر مدتده کیچکینه بیر دولتنی کتته بیر امپراتورلیککه اۉزگرتیریشیده قورگن منه شو یېریک استخبارات ترماقلری کتته رول اۉینهگن اېدی.
تیمور باشقه بیر استراتیژی پلانلب، انقرهگه اېمس-ده، قیسیریگه قرهب یۉل آلدی. او، بو پلانیده یوتگندی. چونکه بایزید قشونلری بیلن قیسیری تمان یۉل الگندی. بیر اوریشده غلبه قازانش اوچون اوروش میدانی ییگیتیلگن/تعلیم بیریلگن عسکرلرنینگ تعلیمیگه مناسب بۉلیشی کېرهک. تیمور هم خوددی منه شو نقطهنی مقصد قیلگندی. چونکه اونینگ بیرلیکلری آتلیقلردن تشکیل تاپگندی. آتلرنینگ اېرکین حرکت قیلیب بیلیشی اوچون هم تیکیس بیر یېرگه احتیاج بار اېدی. تیمور، بایزید نینگ دقتینی چلغیتر اېکن، اۉزی نینگ آتلیقلرینی انقره نینگ چوبوک منطقهسیده یېرلشتیردی. حاضرلیکلر بیتمهگن اېدی که یلدیریم، آتی نینگ حقینی بیررچهسیگه چوبوککه یېتیب کېلگن اېدی.لازهروویچ، کوچهدن فایدهلنیب، یوریش قیلیشنی اۉیلر اېدی. بیراق، بایزید بو اۉینی قبول قیلمهدی. چونکه بونی مردچه بیر ایش بۉلمهگنینی، عینی حالده بیرلیکلری نینگ چرچهگنینی بیلر اېدی. یلدیریم، اوروشده آرقهسینی چهتهلجه تیپهسیده یاسلهگن اېدی، بو تیمور نینگ آتلیق بیرلیگینی نظرده توتگنده یخشی بیر اوروش استراتیژیسی ایدی. تیمور ایسه انقره قلعهسی نینگ اونگیده بیرلیکلرینی ییرلشتیرگن ایدی تا که اوروشده قرشی قشونگه کیلهدیگن هر قلی یاردم نینگ اونگینی آلسین. شو ترتیب اوروش قیزیلچه قشلاغی یقینیده یوز بېرردی. تیمور بیرلیکلری نینگ اۉنگ قۉلیده اۉغلی میرانشاه، سۉل قناتیده باشقه اۉغلی شاهرخ میرزا لیدرلیک قیلردی. مرکزده اېسه تیمور نینگ اۉزی و هندوستاندن کیتیریلگن اوروش فیللری موجود اېدی. عثمانلی بیرلیکلری نینگ سۉل قناتیده شهزاده سیلمان، اۉنگ قۉلده صرب عسکلریدن تشکیل تاپگن بیرلیکلرنینگ باشیده لازهروویچ قومنده قیلردی. مرکزده اېسه سلطان بایزید نینگ اۉزی و باشقه شهزدهلر بار اېدی.
اوروش باشلهدی و قنچه تکتیک و استراتیژیلردن کېین یوتوق تیمورلیلردن بۉلدی و بایزید اسر توشدی. تیمور غلبهدن سۉنگ عثمانلی توپراقلرینی، عثمانلی شهزادهلری اۉرتهسیگه بولدهب بیردی.
امیر تیمور نینگ یلدیریم بایزیدگه یازگن تورتینچی مکتوبی نینگ اېنگ مهم نقطهلری قوییدهگیچه:
- کېلیشیشگه اینتیلیش
تیمور اۉزی نینگ اولدن صلح ایستهگنینی، بیراق بونگه قرهمهی سیواسگه کېلیشگه مجبور بۉلگنینی ایتهدی
- اسلام دینی نینگ منفعتینی کۉزلش
صاحبقرآن اۉز یوریشلرینی اسلام دیارلرنی حمایه قیلیش نیتی بیلن عملگه آشیرگنینی ایتهدی
- بایزید نینگ حت-حرکتلری
یلدیریم اۉزی نینگ کسل حالتیدن فایدهلنیب قالمسلیککه حرکت قیلگنینی، بیراق بایزید تیمورگه تیگشیلی ارزینجانگه باستیریب، والینی خفه قیلگنینی تنقید قیلهدی.
- بویوک قومندان بایزیدنی یازگن مکتوبلری آرقهلی بیرلی-بردملیک و کلیشیگه دعوت قیلگنینی بیراق، بایزیدنی بو ایستکلرگه اعتبار بیرمهگنینی بیلدیرهدی.
- دینی دعوالر
بایزید، تیمور و اونینگ بیرلیکلریگه کافر دېب اتهگنینی، بو اېسه اېلچیلر و مسلمانلر آرهسیده ناتوغری توشونچه اویغاتگنینی یازهدی.
6.حدودلر بوییچه طلب
اولوغ بابامیز، بایزیددن سیواس، مهلتیا، ایلبستان، ارزینجان و کیمیاه شهرلرنی تسلیم قیلیش بوییچه ایشانچلی عهدنامه ایستهدی.
- شرطلر
کېلیشوو نسخهسینی مکهده سقلنیشینی سورهدی.
- مکتوب نینگ اېلچیلری
اوشبو مکتوب سونگور، احمد و حاجی بایزید آرقهلی یوباریلگن.
اوشبو مکتوب، تیمور نینگ دیپلوماتیک، سیاسی و حربی تماندن اوستون پوزیسیونده بۉلگنینی، لېکن بریبیر کېلیشیش ایستهگنینی کۉرستهدی.
یلدیریم بایزید نینگ 4. مکتوبی نینگ اساسی مضمونی قیسقچه شوندهی:
- مکتوبنی کیچ آلیش
بایزید امیر تیمور نینگ عهدنامه حقیدهگی مکتوبی سیواسگه یېتیب کېلگنیدن کېین قۉلیگه توشگنینی ایتهدی.
- کېلیشوو نینگ بوزیلیش سببی
کېلیشوو تیارقیلینهدیگن پیتده قهرهمان قوزغلانچیلری فتنه چیقریب، تیمورگه یوباریلگن مکتوبنی یۉلده قیرال قوشینلریگه اوشلهتیب یوبارگن. شوو سبب بیلن کېلیشوو کیچیککن.
- اېلچی نینگ اۉلدیریلیشی
ایکینچی خط هم ترتیبسیز شرایطده جونهتیلگن و قهرهمان دشمنلری اېلچینی اۉلدیریب، فتنه ترقهتیشگن. و خبر ینه اۉز وقتیده یېتمهگن. قهرهمانلر ایکی تمان اۉرتهسیده فنته اویغاتیش ایستهگنینی تاکیدلهیدی.
- دشمنگه قرشی توریش
بایزید تیمورگه«بیز دشمندن یوز اۉگیرهدیگنلردن اېمسمیز» دیه، قرشی توریشگه تیار بۉلگنینی بیلدیرهدی.
- کېلیشوو یا که اوروش
کېلیشوو و اوروشنی هم عاقبتی اۉشه فتنه سببچیسی ذمهسیده بۉلهدی، دېگن فکر بیلن خطنی توگهتهدی.
بو جوابده هم سیاسی، هم حربی تهدید، همده عذر سورهش بارلیگی کۉرینهدی.
