نبیلا امام صاحب تومنی قیشلاقلریدن بیریده دنیاگه کېلدی؛ او یېرده تانگلر اذان آوازی و خۉراز قیچقیریغی بیلن باشلهنیب، کېچهلر اېسه کېنگ دشتلرنینگ آغیر سکونتی بیلن توگردی.
اولرنینگ اویی لایدن قوریلگن اېدی، کیچیک حویلیسی و یاز کونلری سایهسی بالهلرگه پناه بۉلهدیگن بیر توت درختی بار اېدی. آتهسی دهقان، آنهسی اېسه قالین تۉقیردی. حیاتلری عادي اېدی، اما دایما خاطرجمع هم اېمس اېدی؛ خوفسیزلیک معماسی و قشّاقلیک آدملر حیاتیگه سایه سالیب تورردی.
نبیلانینگ بالهلیگی بوغدای دلهلری و توپراقلر آرهسیده اۉتدی؛ اما او مکتبگه باریش امکانیتینی تاپه آلمهدی. آتهسی قیزلر اوچون تعلیم ضرور اېمس دېب حسابلر اېدی.
نبیلا بالهلیگیدن مکتبگه باریشنی آرزو قیلردی. هر تانگ قۉشنی قیزلر رنگلی دستکوللر بیلن اولرنینگ اویی یانیدن اۉتیب کېتگنده، او اېشیک آرتیده توریب اولرگه هوس بیلن قرهب قالردی.
بیر کونی آتهسیدن اۉقیشگه رخصت سۉردی، اما جواب شوندهی بۉلدی: «قیز بالهگه اۉقیش نیمه کېرهک؟ اوی ایشلرینی اۉرگن.»
اۉشه کونی نبیلا ایلک بار بیر آرزونینگ سۉنیب باریشینی حس قیلدی.
اۉن آلتی یاشیده، حلی روحی جهتدن تیار بۉلمهگن حالده، کېلین بۉلدی. اېری محنتکش، اما کم درآمدلی آدم اېدی و باشقهلرنینگ یېریده ایشلردی.
اولرنینگ اویی آتهسینینگ اوییدن هم کیچیکراق اېدی: بیر خانه، بیر یۉلک و دېوارلری یاریلگن کیچیک آشخانه. قیشده ساووق شمال اېشیک تیرقیشلریدن کیریب کېلردی، یازده اېسه ایسّیق نفسنی بۉغردی.
نکاحینینگ دستلبکی ییللری فرزندلر توغیلیشی و تینیمسیز تشویشلر بیلن اۉتدی. او اوچ فرزند کۉردی: ایکّی قیز و بیر اۉغیل. شو پیتده قوندوز ولایتینینگ اَیریم حدودلریده خوفسیزلیک وضعیتی یامانلهشیب بارردی. بیر کېچه اۉق آوازلری هر قچانگیدن هم یقین اېشیتیلدی. اېری اویلرینی ترک اېتیشلری کېرهکلیگینی ایتدی. یریم تونده، قارانغیلیکده بالهلرنی بغریگه آلیب، شهرگه یۉل آلدیلر.
اۉشه کېچه نبیله قۉرقوو و دعا آرهسیده یورردی.
بیر نېچه هفته دوامیده شهرده قرینداشلریدن بیرینینگ توگللنمهگن اوییده یشهدیلر؛ بېتون دېوارلری بۉیهلمهگن، دروازهلریده آینهسی یۉق اېدی. عیناً اۉشه یېرده او بیرینچی مرته عیاللر سواد اۉرگهنیشی حقیده اېشیتدی. بیر یاردم مرکزیدن کېلگن عیال اولرنی زیارت قیلیب، تعلیم دستورلری حقیده گپیردی. نبیلانینگ یورهگی تېز اوره باشلهدی. نخاتکه او حلی هم اۉقیشنی اۉرگهنیشی ممکن بۉلسه؟
ایکّیلهنیب بۉلسه هم امید بیلن رۉیخطدن اۉتدی. بیرینچی کونی قۉلیگه قلم آلگنیده قۉللری تیترر اېدی. الفبا حرفلری اونگه نامعلوم سِرلر کبی تویولردی. کېچهلری خانهنینگ بیر بورچهگیده خیره چیراق یاروغیده مشق قیلردی. بعضاً بالهلری یانیده اۉتیریب کولیب دېردیلر: «آنهنینگ هم اوی وظیفهسی بار!»
او کولیب قۉیردی، اما قلبیده بیر آلاو یانیب کېتگن اېدی.
بیر ییل اۉتگچ، او عادی بیر مکتوب یازیشگه موفق بۉلدی. اۉز اسمینی کاغذگه خطاسیز یازگن کونی کۉزلریگه یاش کېلدی. اۉشه لحظهده او اۉزینی گۉیا قَیته توغیلگندېک حس قیلدی.
اما حیات ینه بیر سیناو آلیب کېلدی. اېری ایش پیتیده بختسیز حادثهگه اوچرهب، آیاغیدن جراحت آلدی و آغیر ایش قیله آلمهی قالدی. اوی خرجتلری — اجاره، دارو-درمان و آزیق-طعام — برچهسی نبیلانینگ ذمّهسیگه توشدی. او آنهسیدن اۉرگنگن بیر هنریدن فایدهلنیشگه قرار قیلدی: کشتهچیلیک.
ایلک اۉلهراق بیر نېچه متر آق متاع آلیب رۉمالچهلر تیکدی و بازارگه آلیب باریب ساتدی. کېین بویورتمهلر آلدی و ینه کۉپراق رۉمالچهلر تیکدی. استه-سېکین ینگی کییم تیکیش بویورتمهلری هم کېله باشلهدی. ییغگن آزگینه پولیگه ایکّینچی قۉل کشته ماشینی ساتیب آلدی.
بو ماشین اونینگ اوچون فقط ایش قورالی اېمس اېدی؛ او مستقللیک رمزی اېدی. هر کونی اېرتهلب بالهلرنی مکتبگه تیارلهگچ، ماشین آرتیگه اۉتیریب، کېچگچه ایشلردی.
ایگنهنینگ منتظم آوازی اولرنینگ اوییده امید کوییگه ایلندی.
درآمدی کۉپ بۉلمهسه هم برقرار اېدی. او بالهلرینی مکتبگه یوباره آلدی. هر سفر کتّه قیزی کتاب کۉتریب مکتبدن قَیتگنده، نبیلا اونگه فخر بیلن قرردی. قیزیگه شوندهی دېردی:«سېن مېن باره آلمهگن یۉلدن باریشینگ کېرهک.»
اما اېندی قیزی هم آنهسینینگ تقدیریگه اۉخشش حالتگه دوچ کېلدی. قیزی مرسل یېتّینچی صنفده اۉقياتگن پیتده قیزلر اوچون مکتبلر یاپیلدی. مرسل بیر کون کېلیب موفقیتلی شفاکار بۉلیشنی آرزو قیلردی، اما او افغانستان قیزلرینینگ تقدیری کۉپینچه اېرککلر قرهشلری قربانیگه ایلهنیشینی بیلمس اېدی.
شونگه قرهمهی، او حلی هم کورهشماقده و بیر کون کېلیب یریم قالگن آرزوسی عملگه آشیشیگه ایشانهدی.
نبیلا هم قیزلری و قیشلاق عیاللری اوچون کۉپ حرکت قیلدی.
استه-سېکین قیشلاق عیاللری مصلحت سۉرب نبیلانینگ آلدیگه کېلهدیگن بۉلدیلر؛ تعلیم، ایش و حتا عایلهوی معمالر حقیده گپلشردیلر. او اۉز تجربهلرینی یشیرمس اېدی. قندهی قیلیب قۉرقوو، سوادسیزلیک و قشّاقلیکدن اۉتگنینی ایتیب بېرردی. بیر قۉشنی عیال زۉرآورلیککه دوچ کېلگنیده، نبیلا اونی یاردم مرکزیگه تنیشتیریب، یانیده توردی. شونینگدېک، ینه بیر نېچه عیاللرگه عایلهوی حیاتلرینی ترتیبگه سالیش اوچون یخشی مصلحتلر بېردی.
بوگون هم اولرنینگ اویی عادي. بلکه دېوارلریده اۉشه اېسکی یاریقلر هم باردیر، اما اوینینگ محیطی اۉزگرگن. دېوار یانیدهگی کیچیک جوانده بالهلرنینگ درسلیک کتابلری تېریب قۉییلگن. کشته ماشینی هنوز ایشلهماقده، اما اېندی اونینگ یانیده نبیلا اۉز قۉلی بیلن یازیب بارهدیگن حساب-کتاب دفتر هم بار.
قوندوز ولایتیده حیات حلی هم قیینچیلیکلر بیلن دوام اېتماقده، اما نبیلا اېندی اېشیک آرتیده جیم تورگن اۉشه قیز اېمس. او چېکلاولر ایچیدن چیقیب کېلگن، اۉقیشنی اۉرگنگن، ایشلهگن، برداش بېرگن و فرزندلری نینگ کېلهجگینی قورگن عیال دیر.
او شونی اثبات قیلدیکی، حتا آغیر شرایطلرده هم عیال اراده و امید بیلن اۉز حیاتینی و عایلهسینینگ تقدیرینی اۉزگرتیره آلهدی.
اونینگ حکایهسی مینگلب عیاللرنینگ حکایهسیدیر؛ ناملری بلکه هېچ قهیېرده یازیلمس، اما اولرنینگ تأثیری عایله و جمعیت تقدیریده ابدی قالهدی.



