تورکیه‌ده جمهوریت تیزیمی اساسچیسی و مملکت‌نینگ بیرینچی جمهور باشلیغی مصطفا کمال آتاتورک وفات اېتگنیگه ۸۸ ییل بۉلدی. آتاتورک ۱۹۳۸-ییل ۱۰-نوامبر ۵۷ یاشرلیکده استانبول شهریده‌گی دولماباغچه‌ده عالم‌دن اۉتگن.
۱۸۸۱-ییل سالونیک شهریده دنیا گه کېلگن آتاتورک، حربی تعلیمنی تۉگه‌تیشدن کېین غربی طرابلس اوروشی، بالکان اوروشی و بیرینچی جهان اوروشی کبی بیر قنچه اوروشلرگه قتنشگن. چناق‌قلعه اوروشیده‌گی فعالیتی سبب او «آنافارتالار قهرمانی» آتی بیلن تانیلگن.
بیرینچی جهان اوروشیدن سۉنگ تورکیه‌نینگ اَیریم حدودلری باسیب آلینگچ، آتاتورک ۱۹۱۹ ییلی-۱۹ می کونی مملکت مستقللیگی اوچون کۉره‌شنی باشله‌گن. او ارزیروم و سیواس شهرلریده ییغیلیشلر اۉتکزیب، ملی حکومت توزیش اوچون حرکت قیلگن. ۱۹۲۰-ییلی ۲۳-اپریل کونی اېسه انقره‌ده تورکیه‌نینگ بویوک ملی مجلسینی آچگن.
آتاتورک باشچیلیگیده تورک کوچلری مستقللیک اوروشی دوری اینیقسه ساکاریا چولی اوروشی و ۱۹۲۲ ییلده‌گی بویوک هجومده یونان کوچلرینی مغلوب اېتیب و باسیب آلینگن حدودلرنی آزاد قیلگن.
شونینگدېک اوندن سۉنگ، ۱۹۲۳-ییلی ۲۴-جولای کونی لوزان شرطنامه‌سی امضالنگن و بو ییل‌‌نینگ ۲۹-اکتبر کونیده تورکیه‌نینگ جمهورلیگی اعلام قیلینگن و آتاتورک بو مملکت‌نینگ بیرینچی جمهور باشلیغی صفتیده اېتیب تعیینلنگن.
مصطفا کمال آتاتورک، جمهورلیک ریاستی دوریده صناعت، اقتصاد و اېکینچیلیک بۉلیملریده اصلاحاتلرنی باشله‌ب همده تشقی سیاست بۉییچه هم بیر قنچه ایشلرنی عمل‌گه آشیرگن. او کیت‌مه-کیت تورت مرته جمهور باشلیق صفتیده تنله‌نیب و ۱۹۳۸-ییل‌ده وفات اېتگنیگه قدر بو لوازمده ایشله‌گن.
آتاتورک وفات اېتگنیدن کېین اونینگ جسدی انقره‌ده‌گی خلق‌شناسلیک موزیمیگه دفن اېتیلگن و ۱۹۵۳-ییل ۱۰-نوامبر کونی اېسه اونینگ جسدی دایمی مقبره آنیت‌کبیر گه کۉچیریلگن.
