براق خان مدرسهسی اېسکی تاشکینت مرکزیدهگی حضرت امام میدانی نینگ غربی قسمیده یېرلشگن. مدرسه، کفال شاشی مقبرهسی نینگ جنوبیده و شرق تمانیدهگی قیته تیکلنگن حضرت امام مسجدی تۉغرسیده بنا اېتیلگن. میدان نینگ اۉزی کبی، بنا هم قبله دیوارینی مکه تمانگه تۉغری یۉنهلتیریش اوچون غرب-جنوب غرب تمانگه مایلراق یا قیهراق قوریلگن. اۉزبېکستان نینگ ینه بیر کۉرکم و اولوغوار بنالریدن بۉلمیش براق خان مدرسهسینی بېلگی کۉرستووی نینگ اوشبو بۉلیمیده کوزهتینگ.
براق خان، سویونچ خان نینگ اۉغلی و اولوغ بېک نینگ نبیرهسی دیر. سویونچ خان اېسه اولوغ بېک نینگ اۉغیللریدن دیر. براق خان نینگ اصل آتی نوروز احمد خان بۉلیب، اۉز دوریده مکمل تربیه تاپگن و تورلی فنلرنی اۉرگنگن. ادبیات، صنعتدن یېترلیچه معلوماتگه اېگه، اینیقسه حربی و معنوی جهتدن هم یېتوک کمالاتگه یېتگن شهزاده اېدی. براق خان، اۉز دوری نینگ ییریک علامهلریدن بیری زین الدین محمود واصفیدن تعلیم آلگن. شو بیلن اۉز سیاستیده، علم و فن مدنتیده هم کېنگ اعتبار بېرگن. شاعرلر، عالملر، ایجادچیلر عموما الگنده ضیالی کیشیلرنی قۉللب-قوتلهگن. اونینگ دوریده تاشکینت، برچه جهتدن یوکسلگن اېدی. اینیقسه کۉپلب قوریلشلر عملگه آشگن. اولردن بیری اېسه براق خان مدرسهسی بۉلیب، تاشکینت نینگ اېنگ اعتبارلی یېرلریدن بیری کفال شاشی مقبرهسی یقینیده یېرلشگن. تاشکینتده بوندهی بنا قوریلیشی علم و فن رواجیدن درک بېرهدی.
براق خان، آتهسی وفاتیدن کېین 1551-1525 ییللرده تاشکینت خانی، سۉنگ 1556-1551 ییللرده ماروالنهر خانی بۉلگن. حافظ تانیش بخاری نینگ عبدالله نامی کتابیده یازیلیشچه، 1556 ییلیده براق خان زرافشان دریاسیدن باشلنگن درغام کانالی نینگ باش انشاتی رَوَات خواجه توغانینی توزهتیش اوچون کېلهدی. براق خان او یېرده توستدن وفات اېتهدی شو بیلن اونی سمرقندده دفن قیلهدیلر. بو موضوع حقیده تاشکینت نینگ تبرک زیارتگاهلر کتابیده هم قید اېتیلگن.
براق خان مدرسهسی نینگ بنیاد اېتیلیش تاریخی شیبانیلر سلالهسی حکمرانلیگی نینگ باشلنیشی بیلن باغلیق. 1502 ییلیده شیبانی خان اۉز عمکیسی میرزا اولوغبېک نینگ نبیرهسی سویونچ خاننی تاشکینتدهگی اۉز نایبی قیلیب تعیینلهیدی. حاضرگی براق خان مدرسهسیدهگی سویونچ خان مقبرهسی تۉغریسیده هېچ قندهی معلومات یۉق. مقبرهگه یالغیز اونینگ 1532-1531 ییللرده قوریلگنی حقیدهگی شاعر زین الدین واصفی تمانیدن یازیلگن انشات کۉرینیشی مقتاوچی اۉیمه یازوولرده توشیریلگن. مدرسه حولیسیدهگی ایکّینچی مقبره کیمگه تېگیشلی ایکنی بیللی اېمس. سویونچ خان مقبرهسی کېینچهلیک براق خان مقبرهسی یاکه کوک گنبد مقبرهسی دېب هم ایتیلگن. ایچکریده اېسه، بیراز کیېن قویلگن قبرلر بار، لېکن براق خان مقبرهسی اولر آرهسیده یۉق. چونکه ایتیب اۉتگنیمیزدېک، براق خان 1556 ییلی سمرقندده وفات اېتگن و اۉشه یېرده دفن قیلینگن.
تیموریلر دوری اۉزیگه خاص ادبیات، صنعت و اینیقسه اۉزهل معمارچیلیککه اېگه بۉلگن. تیموریلر اسلوبی اۉرنک قوریلمهلرده اۉزیگه خاص نیلی بویاقلرنی کۉپ ایشلهتیلیشی اینیقسه گنبدلر، رواقلر، پیشتاقلرده قۉللنیشی اۉزیگه خاص بیریکمهنی ایجاد قیلگن. جیومتریک مهارتی اېسه قوریلمهلر نینگ اۉزیگه خاص مدنیتیگه اېگه دیر. 10.عصر اۉرتهلریده براق مدرسهسی نینگ پیشتاقی و جنوبی تمانیدهگی حجرهلری قوریلگن. شمالی تمانی اېسه کېینچهلیک قوریلگن. قوریلیش حقیدهگی معلوماتلر 1935 ییلیدهگی ارکیالوگیک تدقیقاتلر نتیجهسیده انیقلنگن. کیریش دیوارلری یوقاری و پیشتاق اۉزهل اسلوب بیلن قوریلگنی، حجرهلردهگی آب و هوا المهشاووی حرارتنی؛ بیر معماری ایسسیقلیک یاکه ساووقلیکنی سقلب قوریلیشی، خانهلر نینگ حجمی، یوقاریلیگی برچهسی لایحهده حسابگه آلینیب، اوزاق ییللر توریشی کۉزگه آلینیب هلیگچه متخصصلرنی اۉیلشگه و ایزلهنیشگه چارلهیدی. شبههسیز که براق خان مدرسهسی تیموری اسلوبلری نینگ اۉزهللیگی و اۉزیگه خاصلیگینی اۉزیده مجسم اېتگن.
بنالرنینگ توزیلیشیده برچه نرسه نظرگه آلینگن. اۉرنک، قویاش قیسی تماندن باتیشی، کون نینگ قیسی پیتیده کولنکه قندهی توشیشی، یېر نینگ حالتی، نملیک، ایچکی و تشقی کۉرینیشی. تیموریلر نینگ خاص اسلوبی شوندن عبارتکه عادتده بنالرده کتته پیشتاق بۉلهدی. کیېن اېکّی بنالیک یعنی اېکّی قبتلیک، اېکّیتهدن تۉرته کیچکینه پیشتاق بۉلهدی. همه نرسه عملگه اساسلنگی اوچون هم اوشبو تاریخی بنالر اۉز کۉرکینی یوقاتمهی کېلماقده.
بو تاریخی اېسدهلیک 19.عصرده روسیه کوچلری تیزیمی اوجیگه چیققن دورده کتته ضرر کۉردی. چونکه محلی اهالی نینگ ضرور تعمیرلش ایشلرینی مالیهلشتیریش امکانیتی انچه سوسهیگن اېدی. اۉرنک، 1886 ییلیده تاشکینتده کوچلی یېر سیلکنیشی یوز بېریب، کۉک گنبذنی ویران قیلگن و کېینچهلیک تعمیرلنمهگن. براق خان مدرسهسی 1943 ییلیده مرکزی آسیا مسلمانلری دینی باشقرمهسیگه تاپشیریلگن بۉلسه-ده، کېنگ کۉلملی قیته تعمیرلش ایشلری فقط 1950 ییللریده باشلنیب، اکادمیک اوستا شیرین مرادوف یېتکچیلیگیده 1963 ییلیگچه دوام اېتگن.
2007-2006 ییللریده قۉشیمچه تعمیرلش ایشلری آلیب باریلیب، مقبره بوگونگی کۉرینیشیگه قیته تیکلنگن.
براق خان مدرسهسی تۉغریسیده، 2007 ییلیده سابق موی مبارک مدرسهسی اۉرنیده قوریلگن مخصوص موزهییده مشهور مسلمان مقدس اېسدهلیگی-خلیفه عثمان قرانی یاکه عثمانی قران سقلنهدی. اوشبو قران ۷. عصرده یازیلگن بۉلیب، قران کریم نینگ اېنگ قدیمی اصل نسخهلریدن بیری حسابلنهدی. روایتلرگه کۉره، خلیفه عثمان عینا شو قراننی اۉقیب تورگن پیتده اۉلدیریلگن و کتاب صحیفهلریده اونینگ قان تامچیلری قالگن. شو سببلی بو نسخه مقدس دېب اعتراف اېتیلیب، خلیفهلر سرایده سقلنیب کېلینگن. عثمان قرانی، بیر نېچه عصر دوامیده مدینه، دمشق و بغداددهگگی خلیفهلر خزینهسیده سقلنگن همده تیموریلر دوریده تورکستان/ مرکزی آسیاگه آلیب کېلینگن. ایریم قیناقلرگه کۉره، اونی ماورالنهرلرگه امیر تیمور آلیب کېلگن. هر حالده، 15. عصرده اوشبو قران میرزا اولوغ بېک سرایده سمرقندده بۉلگنی انیق معلوم. مرکزی آسیا، روسیه امپراتورلیگی تمانیدن باسیب آلینگچ، عثمان قرانی سن پترزبورگگه آلیب کېتیلگن و انیقلنگچ او یېرده سقلنگن. 1924 ییلیده اوشبو مقدس اېسدهلیک اۉزبېکستانگه قیتریلیب، اوزاق وقت ااۉزبېکستان خلقلری تاریخی موزهییده سقلنگن. کېینچهلیک، 20. یوز ییل آخریده اۉزبېکستان جمهور ریسی اسلام کریموف تشبثی بیلن او اۉزبېکستان مسلمانلر دینی ادارهسیگه تاپشیریلگن.
براق خان مدرسهسی نهفقط تاکشینت نینگ اېنگ قدیمی تاریخی بنالریدن بیری، بلکه ماوراءالنهر خلقلری نینگ علمی، دینی و مدنی میراثی نینگ مهم رمزی صفتیده اۉرین آلگن. اوشو مدرسه اۉزی نینگ اولوغوار معمارچیلیگی، نفیس کوشینکارلیگی و معنوی محیطی بیلن عصرلر دوامیده علم و معرفت مرکزی بۉلیب خدمت قیلگن. بوگونگی کونده هم براق خان مدرسهسی اسلام تمدنی و تاشکینت نینگ تاریخی نفوذینی منطقه بۉیلب کۉرستیب بېرهدی. بوندهی بی بها میراثلرنی اسرهش و ترغیب قیلیش کېلهجک اولادلر اوچون مهم اهمیتگه اېگه دیر. اینیقسه بوگون بو مدرسه باشقه تاریخی بنالر قطاریده محلی و خارجی سیاحلر نینگ اعتبارینی اۉزیگه تارتگن.
