روشن عباس، چین سینکیانگ-اویغور خودمختار منطقهسیدن بۉلگن اویغور امریکالیک فعال و حقوق حمایهچیسی دیر. او «Campaign for Uyghurs» آتلی تشکیلاتی نینگ اساسچیسی و اجراچی باشلیغی دیر. 2024 ییلی 26 اکتوبرده او بوتون جهان اویغور کانگیریسی اجراییه کمیتهسی نینگ باشلیغی اېتیب سیلنگن.
روشن عباس 1967 ییلی اورومچیده توغیلگن. او، تجربی اۉرته مکتبده (اورومچی شهریده 17-سانلی اۉرته مکتبده) تحصیل آلگن. 1984 ییلیده مکتبنی تماملهگن. شوندن سۉنگ، 1988-1984 ییللریده سینکیانگ بیلیم یورتیده اۉقیشینی دوام اېتتیریب، بیولوژی یۉنهلیشیده دیپلوم آلگن. بیلیم یورتیده اۉقیب یورگن دوریده، 1985 و 1988 ییللریده بۉلیب اۉتگن دیموکراتیک ییغینلر و نمایشلر نینگ تشکیلاتچیلریدن بیری اېدی. اوشبو نمایشلرده چین نینگ سینکیانگ-اویغور خودمختار حدودیدهگی سیاستیگه قرشی ناراضلیک بیلدیرگن. 1989 ییلیده او امریکاگه کېلیب، واشینگنتن شهری نینگ بیلیم یورتیده اۉقیگن و اۉسملیکلر بۉلیمی یۉنهلیشیده تحصیل آلگن. امریکاده بۉلگن دوریده عباس روشن امریکا تابیعتنی آلیب، امریکالیک اویغورلر جمعیتی بېریکمهسیده قالدی. او 1985 ییلیدن بویان یعنی امریکاگه مهاجرت قیلگنیدن سۉنگ اویغورلر حقوقینی حمایه قیلووچی فعال و تانیقلی حقوق حمایهچیسی صفتیده فعالیت یوریتیب کېلماقده.
روشن نینگ سۉزلریگه کۉره، چین اونینگ آتهسی- اویغور عالمی، علمی یازووچی و جماعت اربابی عباس برهاننی، قیزی نینگ اوشبو فعالیتلری سبب جزالنتیرگن. اونی 59 یاشیده نهفقط نفقهگه چیقرگن، سینکیانگ-اویغور خودمختار منطقهسی فن و تکنالوژیلر کېنگشی باشلیغی لوازیمیدن هم چېتلشتیرگن. 11 سپتمبر هجوملریدن کۉپ اۉتمهی، عباس امریکا حربیلری اوچون پودرتچی یعنی پیمانکار صفتیده ایشلهگن. او 2005 ییلیدن بېری گوانتانامو کۉرفزیده قماققه سقلنگن اویغولرگه یاردم بېریش اوچون فعالیت آلیب بارهدی.
روشن نینگ « Unbroken: One Uyghur’s Fight for Freedom » آتلی کتابی 2025 ییلیده ” Optimum Publishing International ” نشریاتی تمانیدن باسیلیب چیققن. “انبروکَن” کتابیده روشن عباس اۉزی نینگ اورومچیدهگی بیلیم یورتی ییللریدن آلیب، یوریتگن بوتون حقوق حمایهسی فعالیتیگچه بۉلگن حیات یۉلینی ایتیب بېرهدی. کتابده، شونینگدېک، مائو دوریدهگی مدنی انقلابینی باشدن کېچیرگن اویغور ضیالیسی، اونینگ آتهسی عباس برهان نینگ اېسدهلیکلریدن هم پرچهلر کېلتیریلگن.
روشن عباس 2018 ییلیده سینگلیسی چین حکومتی تمانیدن قماققه آلینگنیدن سۉنگ، خلقارا فعالیت یۉنهلیشیدهگی اېنگ تانیقلی اویغور سېسلریدن بیریگه ایلنهدی. روشن، اجراییه کمیتهسی باشلیغی، جرمنی نینگ “اکسل اشپرینگر” تشکیلاتی مصلحت کېنگشی باشلیغی اینیقسه پارلمان استخباراتی و امنیتی جمعی فورمی قاشیدهگی آدم سوداسیگه قرشی کورهشیش ایشچی گروهی اعضاءسی صفتیده فعالیت یوریتهدی. عباس، بیر قنچه مکافاتگه سزاوار بۉلگن. جملهدن: 2019 ییلیده “فریدم فایتر اوارد” و 2024 ییلیده “هانتینگتون هر هیرو لایف تایم اچیومینت اوارد” مکافاتینی قۉلگه کیریتگن. اونینگ “کمپین فور اویغورس” تشکیلاتی هم 2025 ییلیده ملی دیموکراتیک جمغرمهسی (نید) تمانیدن دیموکراتیک مکافاتی بیلن تقدیرلنگن. او، 2019 ییلیده امریکا سناسی نینگ تشقی ایشلر علاقهلر کمیتهسی آلدیده سینکیانگ انترنت اردوگاهلری نینگ تاپیلیشی و چین قدرتی نینگ شرقی تینچ دېنگیزیدهگی تهدید حقیده گواهلیک بېرگن. شونینگدېک، او امریکا نمایندهلری مجلیسی آلدیده خلقارا دینی تعقیبلر، مجبوری محنت و اویغورلر بیلن باغلیق انسان حقوقلری بوزیلیشی حقیده هم گواهلیک بېرگن.
روشن 1980 ییللری نینگ سۉنگّیدن بویان بوتون دنیادهگی اویغور خلقی نینگ حقلرینی حمایه قیلیب کېلهدی. یوقاریده ایتیب اۉتگنیمیزدېک او، 1988 ییلیده اویغور اۉقووچیلری نمایشلریده قتنشیش آرقهلی فعالیتیگه باشلهگن. اۉشه اۉن ییللیکدهگی بیر نېچته اۉقووچیلر حرکتلریدن بیری بۉلگن بو نمایشلر، اساسأ تعلیم یۉنهلیشیدهگی کمسیتووچی سیاستلرگه، توغیلیشنی نظارت قیلیش سیاستیگه، لوپ نور منطقهسیدهگی هستهیی سناولرنینگ عاقبتلریگه، حقیقی مختاریت و حکومتدهگی وکیللیک نینگ یېتیشمسلیگیگه، اینیقسه ایش بیلن تامینلش امکانیتلری نینگ چېکلنگنیگه قرشی قرهتیلگن اېدی. 1988 ییلده رادیو فری آسیا اویغور خدمتینی یۉلگه قۉیدی. روشن عباس اېسه، سینکانگدن گزارش و پروگراملرنی نشرگه قویهدیگان بیرینچی اویغور مخبریگه ایلندی. اونینگ امریکادهگی فعاللیگی هم دوام اېتدی و 2008 ییلیده سن فرانسسکوده المپیک مشعلی قرشیسیدهگی نمایشلرده قتنشدی. او منتظم شکلده؛ اویغورلرنی مجبوری محنتدن حمایه قیلیش تۉغریسیدهگی قانون، اویغورلر انسان حقلری سیاستی تۉغریسیدهگی قانوننی قۉللب-قوتلهیدی.
اینیقسه چین بیلن علاقهلی “قرداش شهرلر”دستوریده ینهده کۉپراق شفافلیک بۉلیشینی ترغیب قیلهدی. روشن، خلقارا انسان حقلری تشکیلاتلری و فقرالیک جمعیتلری بیلن تېز-تېز همکارلیک قیلهدی. شونینگدېک، تورلی دولتلرنینگ حکومت یېتکچیلری و سیاستچیلری بیلن اوچرشهدی.
“بیر سېس، بیر آدیم” یا “ون وایس ون استیپ” اویغور خاتینلر حرکتی
عباس ” بیر سېس، بیر آدیم” اتلی اویغور خاتینلر حرکتینی تشکیل اېتیب، اونگه یېتکچیلیک قیلگن. 2018 ییلی 15 مارچ کونی چین تمانیدن میلیونلب، اویغورلر نینگ اوردوگاهلرگه قماققه آلیشیشگه قرشی ناراضلیک بیلدیریش مقصدیده بیر وقت نینگ اۉزیده 14ته اولکه و 18ته شهرده اویشتیریلگن نمایشلر اۉتکزگن. نامزدلر امریکا، جرمنی، بریتانیا، تورکیه، سویدن، هلند، استرالیا، کانادا، فرانسه، فنلاند و جاپانده بۉلیب اۉتگن. نمایشلر نینگ اساسی مقصدی خلقارا همجمعیتدن سینکیانگ-اویغور خودمختار حدودیدهگی اوردوگاهلر حقیدهگی خبرلرگه نسبتا چارهلر کۉریشنی طلب قیلیش اېدی.
اویغورلر اوچون کمپین
روشن عباس 2017 ییلیده ” کمپین فور اویغورس” تشکیلاتیگه اساس سالگن. واشینگتنده یېرلشگن اوشبو تشکیلات اویغورلر نینگ حقلرینی خلقارا مقیاسیده حمایه قیلیش اوچون فعالیت یوریتهدی. تشکیلات نینگ اساسی اعتباری چینده دوام اېتهیاتگن جنایتلر تۉغریسیده بۉلیب، ایریم دولتلر بو حالتنی جنوساید دېب بیلگن. تشکیلات، امریکاده هم فعال ایش آلیب باریب، مجبوری محنتنی چېکلش و انسان حقلرینی ایلگری سوریشگه قرهتیلگن قانونلرنی قبول قیلیشنی قۉللب-قوتلهیدی.
روشن 2020 ییلی فبروری آییده سناتور مارکو روبیو نینگ مهمانی صفتیده اوشبو تدبیرده قتنشگن. 2023 ییلیده روشن، راجاکریشنامورتی نینگ تکلیفیگه بناء مهمان صفتیده اشتراک اېتگن. 2024 ییلیده اېسه، چین بۉییچه کانگریس اجراییه کمیتهسی باشلیغی کریس سمت نینگ تکلیفیگه بناء تدبیرده قتنشگن. اونینگ فعالیتی بعضا حکومت نینگ کېسکین ناراضلیگیگه سبب بۉلگن. اینیقسه، چین دولتیگه قرشی یېتکرمهلرده، او شرقی تورکستاندهگی اېرکینلیک یا ایریلیش گروهی نینگ اعضاسی اېکنلیکده عیبلنگن.
روشن عباس “آیاسآی کِنسالتینتس” کمپنیسیده بیزنسنی رواجلنتیریش بۉییچه باشلیغ بۉلیب ایشلهگن. اوشبو کمپنی امریکا کمپنیلریگه یقین شرق، افریقا، مستقیل دولتلر دۉستلیگی، اروپا، آسیا، استرالیا، شمالی و لاتین امریکاده 15 ییلدن آرتیق خلقارا بیزنیسنی رواجلنتیریش، استراتیژیک بیزنس تحلیلی، بیزنیس کِنسالتینگی یا مصلحتی و حکومت بیلن علاقهلر یۉنهلیشیده تجربهگه اېگه. او شونینگدېک ،خلقارا بیزنیس باشلیغی و خلقارا وکیل صفتیده فعالیت یوریتگن. روشن عباس، اۉز خلقی نینگ حقلرینی حمایه قیلیش یۉلیده تعلیم، بیلیم، جسارتدن آسیغلنگن الهاملنتیروچی خاتینلردن دیر. اونینگ حیاتی؛ بیلیم، خبردارلیک و جسارت انسان سېسینی جمیعتده اۉزگریش کوچیگه ایلنتیرهآلیشینی کۉرستهدی.
