اۉشندهی که برچهمیزگه معلوم طالبلر گروهی ۱۹۹۴ میلادی قندهار ولایتیده تشکیل اېتیلگن، بو گروهنینگ بیرینچی رهبری ملا محمد عمر بۉلگن.
ملا عمر بو گروهنینگ آرمانلری اوچون دین و دین مخصلریدن کتّه فایدهآلگن، دینی شعارلر بیلن بو گروه آز زمانده بوتون افغانستانده ییرهدی، حال بو کی بو توزمنینگ کۉپلب اعضالری هم دینی شعارلر آرتیدن بارگن؛ اما، اساسی آرمان نیمه بۉلگنی حقیده هیچ نرسه بیلمهگن.
طالبان بیرینچی و ایکّینچی مرته حاکمیتگه کېلگچ افغانستان تورلی خلقلری، اۉزبېک-ترکمنلر، هزارهلر و تاجکلر بیلن ضدیت قیلیب بو خلقلرنینگ تیلی، مدنیتی، تاریخی میراثیلر و اۉتمیشدن بۉلگن سیاسی و علمی شخصیتلریگه حقارت بیلن قرهماقده دیر.
طالبلر گروهی نېچه کون آلدین فاریاب ولایتیده ایرم دولتی ادارهلر اینیقسه فاریاب بیلیمیورتده اۉزبېکچه یازوولرنی اۉچیریبتشلهگن؛ البته، بوندن آلدین هم جوزجان و سمنگان ولایتلریده شوندهی واقعه یوز بېرگن اېدی، بو حرکتلر یالغیز یازوولر اۉچیریلیشیگه چیکلنمهی، تورلی ساحهلرده بو کبی واقعهلر گزارش بۉلگن .
بوگون ۲۰۲۶ ییلی ۹ سپتامبر مېن طالبان گروهینینگ بیر اۉزبېک اعضاسی بیلن فاریاب بیلیمیورتی واقعهسینی شریک قیلب اۉنگه سۉراق بېردیم، بو قندهی اسلامی حاکمیت؟ که، انگلیس تیلی کافردن بۉلیب یازلسه؛ اما، اۉزبېک تیلی که اسلام و اینیقسه شو حاکمیت اوچون جان فدا قیلگن بۉلسه اۉچیریلسه.
البته موجود تهدیدلر اوچون طالبلر گروهینینگ بو اعضاسی کیمیلیگی حقیده یازآلمهیمن، بو شخص اۉزی اۉن تۉرت ییلدن بویان طالبان کوچلری صفیده بۉلگن، و مېنی دائما تهدید قیلر اېدی که سیېن طالبلر گروهیگه ضد صحبت قیلسن دېب، و مېن اونگه اکهجان موجود سیاستلرگه توشینمیسیز، بو حاکمیت اسلام اوچون اېمس پشتونیزم اوچون قوریلگن دېب اونگه جوزجان و سمنگان واقعهلری و امیرعلیشیر نوایی حضرتلرینینگ هیکلی واقعهسی و اۉزبېک تیلی و مدنیتیگه موجود بۉلگن حقارتلرنی مثال بېرهر اېدیم و او اېسه بولر سوءتفاهم دېب ایتهر اېدی.
بوکیشی بوگونگی سۉراقگه (مېن هم حیران من، سیزنی سۉزلریز حق) دېب یازگن و دوامیده اېسه ایتگنکی، بیر خطا، ایکّی خطا و اوچ خطا بۉلسه بیز سوءتفاهم دېب جواب بیرسک دېگن، و مېن حاضر کۉپ انسانلرنی شوندهی سوالی بیلن دوچ من، حاضر “مجاهد” من دېیشگه هم اویلهمن دېدی.
بو یازوودن نیت بوکی موجود سیاستلر اۉینچاغی بۉلیب خلق آلدین شرمسار بۉلمهیلیک، تیلیمیز و مدنیتیمیزنی اسرهش اوچون برچه تورکی خلق بیر بۉلیلیک.
کۉپلب طالبان گروهی اعضالری بو گروهگه مخلص بۉلیب خلقی، تیلی، مدنیتی و حتی اۉزیگه بۉلگن حقارتگه کۉز یومهدی، حال بوکی اسلام و بیرلیک شعار آستیده برچهمیز یوزلب واقعهلر گواهیمیز که، پشتونیزم فکری موجودلیگینی آچیق کۉرستهدی.
