اگر شاعر نیمهنی دیر اېلینجهده پادشاهسینی ایزلهسه، بو خلق بختسیز خلق بۉلهدی. حقیقی معناده اگر پادشاه شاعرنی ایزلهسه بو خلق بختلی بۉلهدی.” حلیمه خدایبېردیووه سۉزلریدن.
حلیمه خدای بېردیووه، 1947 ییلی 17 می ده اۉزبېکستان نینگ سیر دریا ولایتی، بایووت تومنیده دهقان بیر عایلهده توغیلگن. او، ایکی یاشیده آنهسی شرافت خان نظر وفاتیدن سۉنگ، خالهسی قرشیگل تربیهسی آستیده بۉلهدی. حلیمه خدای بېردیووه، (1972-1968) ییللریده تاشکینت دولت یونیورسیتیسی (حاضرگی اۉزمو)ده ژورنالیزیم فاکولتهسینی توگهتگن. مسکودهگی ام. گورکی آتلی عالی ادبیات کورسیده (1977-1975) ییللریده تحصیل آلگن.
خدای بېردیووه “سعادت” ، “گلستان” ژورناللریده، حاضرگی “ینگی عصر اولادی”، “یازووچی” نشریاتلریده تورلی لوازیملریده خدمت قیلدی. اۉرنک اوچون: «سعادت» ژورنالیده ادبی خادم، بۉلیم مدیری (1975-1972) ، باش محریر اۉرین باسری و باش محریر (1994-1982)، یاشلر نشریاتیده بۉلیم مدیری(1982-1978)، اۉزبېکستان خاتین-قیزلر کمیتهسی ریسی (1994-1990)، «یازووچی» نشریاتیده یېتکچی محریر (1998-1996)، «صنم» ژورنالیده باش محریر اۉرین باسری (1998-2003)، 2004 ییلیده «20. عصر» گزیتهسیده بۉلیم محریری بۉلیب ایشلهگن. شاعره نینگ شعرلریده عادی دهقانلر، آنه-یورت سېوگیسی نینگ حرارتینی یققال کۉریب بیلهمیز. مستقللیک ییللری دوریده حلیمه خدای بېردیووه خلق تاریخی و مشهور اجدادلر حقیده یازدی. “مقدس عیال”(1987)، “بو کونلرگه یېتگنلر بار”(1993)، تورموش نینگ ایتگنی”(1996)، “سیلنمه”(2000) شاعره نینگ اېنگ مهم اثرلریدن دیر.
حلیمه ایلک شعرینی یېتنچی صنفده اېکن «اوله قشقه» آتی بیلن یازگن. اونینگ آنهسی(قرشیگل)، اۉشه کېزده پله بۉییچه ایشلردی. حلیمه اېسه، اوشبو شعرینی پله نینگ قشقه توریدن الهاملینب ایتگنینی بیلدیرهدی. خدای بېردیووه نینگ ایلک شعرلری اۉقووچیلیک ییللریده ینگیر تومن گزیتهسیده 1964 ییلیده باسیلگن. حلیمه نینگ کېنگی اثری “ایلک محبت” آتلی کتابی 1968 ییلیده باسیلیب چیقدی. شوندن سۉنگ، شاعر نینگ “آق آلمهلر” (1973)، “سوینچ تاغلریم”(1976)، “یورهگیم نینگ آغریق نقطهلری” (1991)، ” حورلیک آتی” (1993)، “بو کونلرگه یېتگنلر بار”، (1996) ییلیده “تۉمریس نینگ ایتگنی” کبی ییگرمهدن آرتیق شعری توپلملر، داستانلر و مقالهلری نشر اېتیلدی. حلیمه، شعریتی نینگ موضوع و معنا کۉلمی کېنگ، تېرن و چوقور دیر. اونینگ شعرلریده آنه وطن، آته-آنه، خاتین-قیزلر و باله موضوعلری اوستون تورهدی. او، تیلماج صفتیده فازو علییووه، سیلووه کپوتیکین، ابراهیم یوسوپوف کبی قرداش خلق شاعرلری نینگ اثرلرینی اۉزبېکچهگه اۉگیردی. اونینگ شعرلری کۉپلب خارجی تیللرگه ترجمه قیلینگن. تۉفون مینوللین نینگ «اَله» نمایشنماسی حلیمه ترجمهسی بیلن حاضرگی اۉزبېک ملی اکادمیک درامه تیاتیر صحنهسیده قۉییلگن.
حلیمه اۉزبېک شعریتیگه صمیمی انسانی تویغو و فضیلتلر، سېوگی و صداقت، مهر و مروتنی ترنم اېتووچی شاعره، اۉزبېک خاتین-قیزلری آرزو و آرمانلری نینگ کویچیسی صفتیده کیریب کېلدی. او، دستلبکی شعری تۉپلملریدن باشلب اۉز ایجادیده عیال و آنه کرکترلری نینگ سحرلی قیرهلرینی آچیشگه، اولرنینگ نهفقط جمعیت نینگ تۉلهقانلیگی و فعال اعضاءلری، بلکه شو جمعیت نینگ کورکی و بېزهگی اېکنلیگینی اوقتیریشگه اینتیلدی. اونینگ تصوریدهگی عیال هر قندهی خلق و مملکت نینگ کېلهجگی- ساغلام و برکمال یاشلرنی یېتکزیب بېرووچی معجزهوی کوچ دیر. حلیمه خدای بېردیووه، عینی نقطهی نظردن اۉزبېک عیاللری نینگ اۉی-خیاللرینی، ایچکی کېچینمهلرینی یوقاری تصویرلهیدی، زمانداشلریده عیالرگه نسبتا حرمت و سېوگی تویغولرینی اۉستیریشگه اېنتیلهدی. اونینگ تورموش اۉرتاغی مولان عمرزاقوف، 1991 ییللریده اۉزبېکستان سابق جمهور ریسی اسلام کریموف نینگ کدرلر بۉییچه دولت مصلحتچیسی بۉلگن.
حلیمه خدای بېردیووهدن بیر شاعر نینگ کۉچی نیمهده اېکنلیگینی سۉرهگنده او، شوندهی جواب قیترهدی:
شاعر نینگ کوچی یورهگیده، بوتون وجودیده دیر. مېن شاعر نینگ کوچلی دېگن معناگه نسبی قرهیمن. چونکه بیزدن آلدین یېتوک، کوچلی شاعرلر اۉتگن. نادره بیگم، وویسی، ماهلر آییم و باشقهلر فقط، شعر یازیشده آت کوترمهگنلر. اۉرنک اوچون نادره بیگم تورموش اۉرتاغیدن کېین هم بیر قنچه وقت خانلیکنی اۉشلب تورگن. بولر برچهسی یېتوک شخصیتلر بۉلگن و تاریخده آت چیقاریب قیمتلی کتابلر یازیگن. بیز اولرنی کوچلی دېسک بۉلهدی. بیزلر اېسه اولر نینگ یرهتگن چمنزارلریدن آزگینه آرهلب آزگینه یوقوتیرگنمیز.”
حلمیه “اۉزبېکستان خلق شاعری” (1992) ییلیده و حمزه آتیدهگی “حرمت بېلگیسی” ساورینلریگه سزاوار بۉلگن. اۉزبېکستان خلق شاعری خدای بېردیووه 1990 ییلیده “مقدس عیال” شعری تۉپلمی اوچون دولت مکافاتیگه سزوار بۉلگن. شاعره 2017 ییلیده می آییده اۉزبېک صنعتی و ادبیاتینی رواجلنتیریش، یاش اولادنی ملی و گلوبل غایهلر، وطنگه صداقت روحیده تربیهلش ایشیگه کتته اولوش قۉشگنی، کۉپ ییللیک ثمرهلی ایجادی فعالیتی، اینیقسه توغیلگنی نینگ 70 ییللیگی مناسبتی بیلن “اېل-یورت حرمتی” ساورینی(اوردینی)بیلن مکافاتلندی. اونینگ شعرلری کۉپلب یات تیلرگه اوگیریلگن. راضیه سلطانووا نینگ فکریگه کۉره، خدای بېردیووه نینگ شعریتی مرکزی آسیادهگی خاتین-قیزلر صوفی شعریتی نینگ “مکمل نمونهلری”نی کۉرستیب بېرهدی. اۉزبېکستان نینگ یېتوک شاعرهسی 2018 ییلی اگوستی نینگ 17 کونیده تاشکینتده وفات اېتدی. اونینگ اثرلری اۉرنک: بابا قویاش، سوینچ تاغلریم، اسسیق قار، صداقت و مقدس عیال کبیلری اۉزبېک خلقی نینگ یورهگیدن اۉرین آلیب، حلی هم سېویلیب اۉقیلهدی. اینیقسه، اونینگ یورهگیم نینگ آغریق نقطهلری تۉپلمیگه کیرگن مقالهلرده دالضرب معمالری حقیده سۉزلب بېریلگن.
حلیمه خدایبېردیووه انترویولریدن بیریده شوندهی سۉزلب بېرهدی:
“تاریخده تورک خاتینلری اۉرنک: توماریس، گلبدن بیگم، بیبی خانملر کبی خاتینلریمیز دولت یوریتیشده هم، ادبیاتده هم و باشقه ایریم مسلهلرده ارهلشیب و فعالیت قیلگن. شو بیلن اېرککلر نینگ یریم یوکینی یا مسوولیتینی اۉز ییلکهلرگه کوتریب کېلگن. هر بیر خاتین-قیز اۉز تقدیرینی یشهیدی. بیر شعر کۉپچیلیک خاتین-قیزلر نینگ قدرینی یاریتیب بېرهدی. چونکه همهسی حیاتدهگی سۉزلر. اۉرنک اوچون: “گناهکارلر مینگ و بیرته سینگه تیگر تاش” سطرنی اۉزینی ایتهدیگان بۉلسم؛ مثلا پهلوان ییگیتلر هر خیل اۉرینسیز ایشلر قیلیشی ممکن. لېکن اولر حقیده هېچ قندهی سۉزلر ایتیلمهیدی. بیراق، بو مسله بیلن خاتین-قیزلر دوچ کېلگنیده، اۉشه کونی داستان بۉلهدی.”
حلیمه خدای بېردیووه نینگ روحی شاد بۉلسین!
کندوز یوروب یازدیم، تون توریب یازدیم،
یازگنده کۉکسمگه تیغ اوریب یازدیم.
دردلریمگه سیاه کار قیلمهی قالگچ،
قلمنی قانیمگه باتیریب یازدیم.
قان اصلی یاوروغلیک، یاروغلن، تیز چۉک،
اصل مرد وطنگه تیز چۉکیب اۉتر.
قنچه قانینینگ بۉلسه-وطن اوچون تۉک،
قنچه شان نینگ بۉلسه-وطننی کۉتر.
