جمیله ایثار سید اعظیم قیزی 1356- ییلی جوزجان ولایتی نینگ مرکزی بۉلگن شبرغان شهریده، بیر ایشچی عایلهده دنیاگه کېلدی. جمیله نینگ عایلهسی اصلییده سرپل ولایتی نینگ مرکزی، سرپل شهری نینگ گذر شاهان محلەسیدن دیر. اولر سرپلدەگی تینچسیزلیکلر سببلی شبرغانگه کۉچیب کېلیب، او یېرده تورغون بۉلدیلر. جمیله نینگ بیلیم تۉغریسیده بۉلگن اشتیاقی و چنقاقلیگی اونی اېرتهراق یعنی آلتی یاشیده مکتبگه باریشیگه سبب بۉلدی. او، 1362- ییلی خدیجهٔ جوزجانی لیسهسیده اۉقیشگه کیریب، اۉن بیرینچی صنفنی سویه امتحان تاپشیریش بیلن، 1373-ییلی مکتبنی توگهتیب، فراغت حجتینی قۉلگه کیریتدی. اۉشه ییل نینگ اۉزیده، جوزجان ولایتی مرکزی شبرغان شهریده امیر علیشیرنوایی آتلی پیداگوژی انستیتوتی چوکاتیده اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیمی آچیلدی. شو بیلن جمیله نینگ یورهگیدهگی آرزو جانلندی و اونگه، اۉز تیلی و ادبیاتی یۉنهلیشیده اۉقیش ایستهگی نینگ شرایطینی یرهتیب بېردی. او، چوقور قیزیقیش و چنقاقلیک بیلن اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیمیده اۉقیشگه کیردی و انستیتوتنی 4 ییلده موفقیتلی توگتدی.
جملیه ایثار، مکتب دوریده هم شعر اۉقیش و یازیشگه قیزیققن بۉلسه-ده، عالی اۉقوو دوری استعدادی نینگ اۉسیشیگه ثمرهلی رول اۉینەدی. نېگه که او، بو دورده زمانهسی نینگ اولکن استعداد اېگهسی بۉلگن تانیقلی تورک-اۉزبېک شاعری شفیقه یارقین دیباج بیلن تانیشیب، او آرقهلی هر تمانلمه حمایه بۉلدی. جمیله ایثار، 1376- ییلی اعلی نمرهلر بیلن عالی اۉقیشنی تماملب، اوشبو انستیتوتده اۉقیتووچی صفتیده ایشگه کیردی. او، اۉقیش آقیمیده بیر قنچه وقت جوزجان ملی تلویزیونیده، خاتین-قیزلر شوراسی تمانیدن یۉلگه قۉییلگن «آیینهٔ زندهگی» یعنی «حیات کۉزگوسی» آتلی بیر ساعتلیک پروگرامده متصدیلیک و نطاقلیک قیلگن. کېین اۉقوتوچیلیک بیلن بیرگه، انچه وقت آیینه تلویزیونیده «عایلهلر» آتلی پروگرامی نینگ نطاقلیگی و متصدیلیگی بیلن شغللندی.
شاعره جمیله ایثار نینگ شعرلری 1375-1374 ییللریدن باشلب، أیریم نشریهلر و تۉپلملرده نشر بۉلە باشلەدی. اۉشە ییللردە شبرغان شهری، فرهنگی بیر مرکزگه أیلنگن اېدی و چمهسی هر آیده بیر-ایککی ادبی محفل، سیمینار، شعر کېچهسی و علمی کنفرانسلر افغانستان ملی- اسلامی جنبش حزبی نینگ فرهنگی شوراسی، جوزجان ولایتی نینگ فرهنگی مشاوریتی و أینیقسه جوزجان عیاللری اسلامی شوراسی ریاستی تمانیدن یۉلگه قۉییلردی. بو ادبی ییغینلرده نهفقط جوزجان ولایتیدهگی برچه شاعرلر و ادب اهلی، بلکه قۉشنی ولایتلرنینگ شاعرلری و ضیالی کیشیلری هم اۉز شعر و مقالهلری بیلن قتنهشر اېدیلر. انە شو فرهنگی ییغینلر و تشویقلر کۉپ یاش شاعرلر، ادبی و هنری استعداد اېگهلرینی وایهگه یېتکزدی و خلققه تانیتدی. شاعره ایثار هم بیرینچی شعرلرینی شو ارگانلر تمانیدن تشکیل اېتیلگن ادبی ییغینلرده دکلمه قیلهباشلهدی. کۉپ اۉتمهی بیگم ایثار نازکخیال، ینگی قرهشلی و استعدادلی شاعر اېکنلیگینی اېل-اولوس و ادب اهلیگه اثباتلب بېردی.
جمیله، کۉپینچه شعرلرینی اۉز آنه تیلی-اۉزبېک تیلیده یازسه-ده، سناقلی شعرلرینی دری تیلیده هم یازگن. 1388- ییلی اونینگ اۉزبېک تیلیده یازگن شعرلریدن بیر کیچیک تۉپلم توزیلدی. شو بیلن فیلالوژی بیلیملری دکتوری حرمتلی شفیقه یارقین اهتمامی و مقدمهسی بیلن افغانستان قلم انجمنی تامانیدن «بهار آرزوسیده» عنوانی آستیده ترقلدی. اوشبو تۉپلمده جمیله ایثار نینگ کلاسیک وزنیده یازگن غزللری، اینیقسه هجایی یا برماق وزنیده یازگن گوزهل شعرلری هم اۉرین آلگن. جمیله نینگ ایکینچی شعري تۉپلمی اېسه، حاضرگی حاکم آغیر شرایط و فرهنگی فعالیتلر نینگ تاختب قالگنیگه قرهمسدن «سینیق آیینه» عنوانی بیلن آخرگی پیتلرده باسیمدن چیققن. اوشبو تۉپلمده اۉزبېکچه و فارسچه شعرلری تۉپلنگن. بو تۉپلم شعر شیدالری و ضیالیلر تامانیدن قیزغین آلقیشلر بیلن کوتیب آلیندی.
اونینگ شعرلریده خاتین یورهگی نینگ جوشقین حسیاتی، مهیین تویغولر و گۉزهل خیاللری سېزیلیب تورهدی. شاعره ایثار خیلمه-خیل تیما و مضومنده شعر یازگن. اۉرنک: وطن، آنه، معلم، آوارهلیک و مهاجرلیک، اېرکسیزلیک، یخشی-یمان واقعهلر، ایچکی کېچینمهلر و سېوگی اۉز عکسینی تاپگن. شفیقه یارقین دیباج اونینگ تۉپلملری حقیده بانو فصلنامهسیده شوندهی یازگن:
“جمیله ایثار بیرینچی تۉپلمیده کۉپراق عنعنهوی فورم و وزنلرده یازردی. بیراق، ایکینچی تۉپلمیده ینگی فورملر و ینگی وزنلر،ِ اینیقسه هجا یا برماق وزنی و حتا وزنسیز و نیمایی وزندهگی شعرلرگه توجه قرهتیلگنی، ینگی مضمونلرنی ینگیچه بیان و گۉزهل اۉخشهتیشلر و استعارهلر بیلن افاده قیلگنی اونینگ زمان اۉتیشی بیلن مهارت و ادبی تجربهسی آشگنیدن درک بېریب توریبدی. جمیله ایثار، بیلیم و درس بېریش بۉییچه هم انچه یوتوقلر اېگهسی بۉلیب، پوهنواللیک علمی رتبهسی «پروفیسورلیکدن بیر پاغانه قوییراق» علمي عنوانگه اېریشگن. شونینگدېک، او بیر قنچه علمي رسالهلر و مقالهلر هم یازیب کېلگن، جملهدن؛ «اوویسي حیاتی و شعری ایجادی»، «نظامی گنجوي و قطب خوارزمي نینگ خسرو و شیرین منظوم داستانلری نینگ مقایسهسی»، «اۉزبېک غنایی ادبیاتیده غزل ژانری» تحقیقي، «اۉزبېک معاصر نثری» تألیفی رساله «بابر شعریتیده کیچیک ژانرلرنینگ اۉرنی» مونوگرافیک رسالهلرینی یازگن که حاضر اۉزبیک تیلی و ادبیاتی نینگ ایریم بۉلیملریده درسلیک و علمی قۉللنمه صفتیده ایشلهتیلهدی. شونینگدېک، جملیه ایثار بیر قنچه علمي مقالهلر هم یازیب کېلگن که اولرنینگ کۉپچیلیگی اۉزی تدریس قیلیب تورگن بیلیم یورتینینگ «جوزجان» آتلی علمی مجلهسی و اۉزبېکستان نینگ ایریم علمي نشریهلریده باسیمدن چیققن.
پوهنوال جمیله ایثار، ییگیرمه ییلدن کۉپراق وقت، عالی اۉقوو یورتیدە تدریس قیلگن بۉلسە-دە، اوزاق مدت شرایط مساعد بۉلمهگنی سببلی تحصیل درجهسینی آشیرالمەگن اېدی. بو موضوع تحصیلگه چنقاق بۉلگن جمیله ایثار نینگ کۉنگلیگە قتّیق باتردی. بختگە موافق، او، افغانستان دولتی تمانیدن بیر تحصیلی بورسیەگە آلیندی و شو بورسیه اساسیده اۉزبېکستان جمهوریتی، نوایی آتیدهگی تاشکېنت اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بیلیم یورتیده ماسترلیکنی بیتیردی. حاضرچه او افغانستاندهگی اخیرگی سیاسی اوزگریشلر سببلی مینگلب خاتین-قیز قطاریده بوتون اجتماعی ساحهلر و تدریسدن چیتگه سوریلیب، اویگه اولتیریشگه مجبور قیلینگن. جمیلە ایثار تورموشگه چیققن او تۉرت قیز و اوچ اۉغیل نینگ مهربان آنهسی دیر. کورهشچن و استعدادلی شاعرهمیزگه اوزاق عمر، ساغلیک ایستب قالهمیز. جمیله ایثار نینگ قلمی دایما سېوگی و تویغولردن تۉله بۉلسین.
