بوکون : پنج‌شنبه 21 جوزا 1405

Kabul
+10...+17° C

بوکون : پنج‌شنبه 21 جوزا 1405

Kabul
+10...+17° C

اۉزبېک تی‌وی

پخش ویدیو

اېنگ کوپ اۉقیلگن

میرزا محمد قاسم قاضی‌زاده برق

میرزا محمد قاسم قاضی زاده برق 1287 هجری قویاش ییلی سرپل ولایتی نینگ تکانه گذریده( قاضی خانه آتی بیلن هم مشهور) آیدین و بیلیملی عایله‌ده توغیلدی. قاضی میرزا محمد اسماعیل اونینگ آته‌سی، وقتی نینگ آیدین، خطاط و تانیقلی ادیبلریدن اېدی. میرزا محمد قاسم باله‌لیک چاغیده، آته مهریدن محروم بۉلدی. او، ایناغه‌سی استاد قاری محمد عظیم عظیمی رغبتی و حمایه‌سی بیلن، امانی دوره‌سی نینگ باشلنغیچ یا ابتدایی تعلیملرینی 1305 هجری قویاش ییلی سرپل ولایتی نینگ لطافت مکتبی (حاضرگی منهاج السراج لیسه‌سی)ده اۉقیدی. اۉرته تعلیملرینی 1307 ییلی مزار شریف نینگ رشدیه مکتبیده موفقیت بیلن تمامله‌دی. میرزا قاسم استعدادلی، ذکا و اکتیف اۉقووچیلردن بۉلگن. اۉرنک اوچون، ابتداییه دورسیده معارف مسووللری تمانیدن و رشدیه دوره‌سیده اېسه امان الله خان تمانیدن ساوغه‌لر و آلتین مکافاتلرگه سزاوار بۉلگن. حتی که یېتوک شاعر و ادیب عظیم عظیمی، سرپل ابتداییه مکتبیده باش معلم بۉلگنیده قاسم حقیده مثنوی قالیبده 30 بیتلی نظم ایتگن.

قاسم برق، 1309 ییلیدن کېین سرپل و اندخوی نینگ اداره‌لر و دولتی و تجارتی موسسه‌لریده ایشلشگه مشرف بۉلگن. او قنچه ییل سرپل مالیه‌سیده، اندخوی نینگ «اخلاص» کمپنی‌سیده، «اتحادیه اندخوی و میمنه» شرکتیده، اندخوی قندچیلیک نماینده‌سی، اندخوی و میمنه تجارت اتاقلریده منشی صفتیده ایشله‌گن. او، ایش آقیمیده اندخوی ملتی نینگ یوقاری اعتبار و سېوگیسینی قازانگن.

او، یورتداشلری آره‌سیده آیدین، قلم اېگه‌سی و چین یوره‌کدن خدمت قیله‌دیگن صادق کیشی صفتیده تانیلگن اېدی. شو سببدن هم او 1328 ییلی سرپل شهرداری یا بلدیه باشلیغی صفتیده تنلندی. قاسم، ایش آقیمیده شهرینی رواجلنیشی و اجتماعی ایشلر اوچون مناسب خدمتلر همده، یخشی تشبثلرنی عملگه آشیردی. قاسم برق، اۉز دوریده ایلغار فکرلری، فضیلتلری و فعالیتی بیلن اطراف-محیطیده‌گی ضیاءلیلر و تحصیل آلگن یاشلر نینگ یېتکچسی اېدی. او، هندوستانگه قیلگن سفریده، ینگی غایه‌لر اینیقسه، زمانه‌وی مدنیت و فرهنگ نینگ کۉرینیشلری بیلن تانیشدی. شونینگدېک، اولر نینگ بیر قسمینی ساوغه صفتیده آلیب کېلدی. اۉشه دورده خلق آره‌سیده ایلغار فکرلی بۉلگن، اۉز فعالیتیده زمانه‌وی مدنیت و ینگی شیوه‌لرنی ایشلتگنلرگه ایریم پیت “فرنگی” دېب ایتگنلر. ینگی اسلوبلرگه عمل قیلگن و تحصیل کۉرگن یاشلرنی “جدید” دېب هم اته‌شردی. بو آت میرزا محمد قاسمگه نسبتا کېنگ قوللنیلگن.

میرزا محمد قاسم نینگ ایلغار اۉرتاقلری قطاریده، مرحوم محمد رسول جان، میرزا مرتضی قل، میرزا محمدی، ملا جمعه، محمد مراد خان بلبل، میرزا محمود وکیل، غلام جان و باشقه‌لر بار ایدی. اوشبو کیشیلر نینگ برچه‌سی شعر، ادبیات، موسیقه و شطرنج شیدالری بۉلگنلر. میرزا قاسم و اونینگ ایلغار اۉرتاقلری، گرامافون و رادیونی هندوستاندن سرپلگه کېلتیریب، قۉللنگن ایلک شخصلر بۉلدیلر. اینیقسه، محمد قاسم و اونینگ اۉرتاغی رسول جان بیرینچی مرته مخصوص داینموی‌نی قۉل حرکتی بیلن ایلنتیریب، اۉز اویلرینی برق بیلن یارقین قیلگنلر. رادیو بطریلرینی اېسه او بیلن چارج بېرگنلر. اۉزیگه «برق» سوی آتینی تنلش هم اونینگ یره‌توچنلیگی سببیدن دیر. اوشبو ایلغار حلقه‌ده‌گی آیدینلر؛ بلدیه یا شهردارلیک، پارلمان وکالتی و دولت اداره‌لرینی باشقریش کبی پوستلرگه ایشلشگه مشرف بۉلگنلر.

میرزا محمد قاسم 1328 هجری قویاش ییلی افغانستان ملی شوراسی‌ نینگ یېتینچی دوریده سرپل شهریدن وکیل صفتیده تنلندی. 1334 ییلی نینگ سنبله آییده شمال نفت و گاز تفحصات ریاستی سرپل شهریده تشکیل اېتیلگن پیتیده قاضی زاده، اوشبو یېریک لایحه نینگ بیرینچی باشلیغی مرحوم انجنیر غلام علی بیلن بیرگه بو لایحه‌نی تجربه‌لی اساسچیلری صفتیده حلال محنت و تلاشلر بیلن ایشگه باشله‌دی. او، بیر نېچه ییل دوامیده اوشبو لایحه نینگ عمومی حساب-کتاب و ماموری باشقرمه‌لریده مسوول لوازیملریده فعالیت یوریتدی.

میرزا قاسم، اۉز فعالیتی دوامیده اوشبو حدودیده‌گی یاشلرنی لایحه‌گه رغبتلنتیردی و ایشگه جلب اېتدی. اینیقسه، اولرنی دایما قۉللب-قوتلته‌دی. اوشبو لایحه‌ده‌گی فعالیتی دوامیده او یخشی آت، یوکسک ایشانچ، حلال محنتی بیلن تانیلدی. او، رسمی ایشلری نینگ سۉنگگی ییلرینی نغلو برق بندی تصفیه پروژه‌سی نینگ عمومی مدیری صفتیده ایشله‌دی. نهایتده 40 ییل خدمتیدن سۉنگ 1352 ییلیده نفقه‌گه چیقدی یا تقاعد قیلدی. قاسم رسمی ایشلری طفیلی اۉز آته وطنی‌نی ترک اېتیب، بیر قنچه مدت مزارشریف و قنچه ییل کابلده یشه‌گن. اسلامی حکومت یوزه‌گه کېلیب، تنظیمی اوروشلر باشلب کابلده تینچسیزلیک بۉلگنیده شبرغان شهریگه کۉچدی. اوزون مدتده‌گی کسللیک طفیلی 1377 هجری قویاش ییلی 23 حمل شبرغان شهریده دنیادن کۉز یومدی. اونینگ جنازه‌سی توغیلگن یورتیده و آته بابالری توپراققه بېریلگن کتته امامده، قاری محمد عظیم عظیمی ایناغه‌سی یقینیده توپراققه بېریلدی. متین اندخویی اونینگ وفاتی تاریخینی اۉزبېکچه قطعه‌سیگه سیغدیرگن. «معاصرین سخنور تذکره»سیده مولفی مولانا خال محمد خسته، میرزا محمد قاسمدن چاغداش و سینچکاوو شاعر «برق» سوی آتی بیلن تیلگه آلگن.

میرزا محمد قاسم قاضی زاده ادبی استعداد و شعر قریحه‌سینی، بیلیملی و آیدین آته بابالریدن میراث آلگن. اونی قۉللـه‌گن و بیرینچی استادی قاری محمد عظیم عظیمی بۉلگن. یانیده اونینگ شخصی مطالعه‌سی و بیلیمدانلر بیلن مناسبتده بۉلیشی استعدادی نینگ کېلیشیشگه سبب بۉلدی. او یره‌تووچنلیکنی سېوگنی طفیلی «برق» سوی آتنی اۉزیگه تنلب، شعر ایتگن و اۉشه کېز نینگ جریده‌لریده نشر بۉلگن. بیراق، کېسکین تنقیدلر سبب، اونینگ شعرلری سانسور بیلن یوزلندی و یېتکرمه‌لرده باسیلمه‌دی. یازوولری ترقاق شکلیده باسیمدن چیققن و عایله اعضاءلری یانیده سقلنگن. برق؛ کۉپراق کلاسیک، قصیده، مثنوی، قطعه، رباعی و فرد قالبلریده شعر ایتگن.

اجتماعی، تنقیدی، عبرتلی شعرلریدن تشقری اونینگ شعرلر تۉپلمیده سرسان عاشق نینگ دردلی اضطرابلری، بیقرار و صاف یوره‌ک نینگ یانیشلرینی هم کوزه‌تیب بیله‌میز. اونینگ مصرعلرینی اۉقیگچ، اۉقووچی اختیارسیز سعدی غزللری نینگ جوشقینلیگی و بیدل سۉزی نینگ مستحکملیگینی اېسله‌یدی. برق، آچیقچه‌سیگه یورتینی سېور اېدی و اندیشه‌لریده دایم آنه یورتی نینگ سېوگیسی بۉلگن. شونینگ اوچون هم یازوولریده ملی بیرلیک و ترقاقلیککه قرشی تیمالرنی یققال کۉریشیمیز ممکن. او، بیدل شیداسی اېدی بیراق، درد-رنجلر و اۉزبېک ملتنی کمسیتیش، تحقیرلش، عدالت‌سیزلیک، اداری فساد و توپلوم قیینچلیکلری اونی کنایه، کېسکین و جدی تیل بیلن برچه قیینچلیکلرگه قرشی قیام قیلیشگه اونده‌دی. اونینگ سبکبار کتابی 2009 ییلیده سایغلی قیزی شفیقه یارقین اهتمامی بیلن باسیلگن.

قاسم برق نینگ روحی شاد بۉلسین.

شریک قیلینگ

Related Posts

Add New Playlist