انسان حقوقلری تشکیلاتینینگ افغانستان بۉییچه تدقیقاتچیسی فرشته عباسینینگ ایتیشیچه، افغانستاندهگی اقتصادي بحران تاباره چوقورلشماقده و مملکتده میلیونلب آدملر یقینلشهیاتگن آچرچیلیک خوفی تأثیری آستیده قالماقده.
او جمعه کونی (۲۶-سرطان) نشر قیلگن بیاناتیده انسانپرورلیک عملیاتلرینی مالیهلشتیریش اوچون زودلیک بیلن یاردم اجرهتیشگه چقیردی همده طالبلردن عیاللرگه نسبتاً قۉییلگن چېکلاولرنی بېکار قیلیشنی طلب قیلدی.
عباسي شوندهی دېدی: «میلیونلب آدملر یقینلشهیاتگن آچرچیلیک بحرانی تأثیری آستیده قالماقده.»
اونینگ تأکیدلشیچه، طالبلرنینگ «سرکوب گرایانه سیاستی»، اینیقسه ایشلاوچی عیاللر و بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی بیلن باغلیق تشکیلاتلر خادملریگه قۉییلگن چېکلاولر بحراننی ینه-ده کوچهیتیرماقده.
عباسي شوندهی دېدی: «طالبلر عیاللرنینگ انسانپرورلیک ساحهسیده ایشلش امکانیتینی چېکلش آرقهلی یاردم تشکیلاتلری نینگ اهالیگه یېتیب باریشینی قیینلشتیردی. عیاللرگه فقط عیاللر یاردم کۉرسهته آلیشی سببلی، عیاللر باشچیلیگیدهگی عایلهلر آچرچیلیکدن کۉپراق ضرر کۉرماقده.»
انسان حقلری تشکیلاتینینگ تدقیقاتچیسی دونر دولتلرنی افغانستاندهگی انسانپرورلیک عملیاتلرینی مالیهلشتیریش اوچون زودلیک بیلن چارهلر کۉریشگه چقیردی.
تشکیلات قۉشنی دولتلردن میلیونلب افغانستان مهاجرلرینینگ مجبوري دېپورت قیلینیشینی هم بحراننینگ کوچهییشیگه سبب بۉلهیاتگن عامللردن بیری دېب بهالهدی. حساباتگه کۉره، سۉنگگی ایکّی ییل ایچیده ایران و پاکستاندن مجبورن قَیتریلگن بېش میلیون کیشی نینگ اکثریتی قورغاقچیلیک و ایش اۉرینلری تنقیصلیگی موجود حدودلرگه قَیتگن.
عباسي نینگ ایتیشیچه، قَیتگن مهاجرلر الّهقچان آغیر باسیم آستیده بۉلگن محلي جماعهلرگه قۉشیمچه یوک بۉلماقده.
او، شونینگدېک، افغانستان مهاجرلرینی قۉللب-قوّتلشگه چقیریب، دولتلر قَیتیش جریانی «اختیاري، خوفسیز، مناسب و قَیتگنلرنینگ جمعیتگه قَیته ماسلشووینی اوزلوکسیز قۉللب-قوّتلش بیلن بیرگه عملگه آشیریلیشینی» تأمینلشی کېرهکلیگینی تأکیدلهدی.
عباسي طالبلر رسميلرینی عیاللر حقوقلریگه عاید برچه تعقیقلرنی، جملهدن اولر نینگ اېرکین حرکتلنیشی و ایشلشیگه قۉییلگن، آزیق-طعام و اقتصادي خوفسیزلیککه اېریشیشیگه تۉسقینلیک قیلهیاتگن چېکلاولرنی زودلیک بیلن بېکار قیلیشگه چقیردی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی اوّلراق ۲۰۲۶-ییلده افغانستانده۱۷ میلیوندن آرتیق اهالی اۉتکیر آزیق-طعام خوفسیزلیگی معماسیگه دوچ کېلیشینی بیلدیرگن اېدی. بو بحران، اینیقسه، عیاللر و بالهلرگه نامتناسب درجهده تأثیر کۉرسهتماقده.
اوشبو وضعیتنی برطرف اېتیش اوچون بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی۱.۷۱میلیارد امریکا دالری مقداریده مبلغ سۉرهگن، بیراق جاري ییل نینگ بیرینچی یرمیده بو مبلغ نینگ۲۰ فایزیدن کمراغی اجرهتیلگن.
اوّللری افغانستانگه یۉنهلتیریلگن انسانپرورلیک یاردمی نینگ قریب۴۰ فایزینی مالیهلشتیریب کېلگن امریکا تامانیدن یاردملرنینگ کېسکین قیسقرتیریلیشی وضعیتنی ینه-ده آغیرلشتیردی. نتیجهده کۉپلب انسانپرورلیک تشکیلاتلری دستورلرینی قیسقرتیریشگه و یاردمنی اېنگ محتاج قتلملرگه اوستوار روشده یۉنهلتیریشگه مجبور بۉلدی.
انسان حقلری تشکیلاتی معلوماتیگه کۉره، ۲۰۲۵-ییل اکتوبریدن آلدین افغانستاندهگی خاندانلر نینگ۲۸ فایزی تشقی یاردمسیز یېترلی آزیق-طعام بیلن تأمینلنه آلگن بۉلسه، ۲۰۲۶-ییل اپرېلیگه کېلیب بو کۉرستکیچ۲۰ فایزگچه پسهیگن. حاضر اېسه مملکتده قریب۲۲ میلیون کیشی آزیق-طعام و طبي خدمتلر بۉییچه شاشیلینچ یاردمگه محتاج.
