محمد ابراهیم اۉغلی، محمد رحیم ابراهیم هجری 1336 ییلی فاریاب ولایتی نینگ گرزیوان اولوسوالیگیگه تیگیشلی «گوهکی» قیشلاغیده توغیلگن. محمد رحیم نینگ اصلی یشش اۉرنی اېسه فاریاب ولایتی نینگ قیصار اولوسوالیگی بۉلگن و حاضر اېسه مزار شریفده یشب کېلماقده. رحیم، بیرینچی صنفدن 12- صنفگچه، قیصار اولوسوالیگی نینگ «نادم قیصاری» مکتبیده اۉز تعلیمنی توگتگن. عالی اۉقیشینی اېسه کابل بیلیم یورتی نینگ ادبیات فاکولتهسیدهگی دری تیل و ادبیاتی دیپارتمنتیده اۉقیب، هجری 1357 ییلی اوشبو بیلیم یورتینی بیتتیرگن. استاد ابراهیم، فاریاب، جوزجان و بلخ ولایتلری نینگ عالی بیلیم درگاهلریده مقدس استادلیک وظیفهسینی بجریشگه مشرف بۉلگن. او، دری، ژورنالیزیم و اۉزبېک تیلی دیپارتمنتلریده 22 ییل استادلیک قیلگن. اونینگ علمی درجهسی پوهنیار دیر.
ابراهیم، 1354. ییلیدن ایجاد قیلیشگه باشلهگن. «تدقیقچیلر-ملت نینگ کۉرووچی کۉزی دیر؛ او بۉلمسه، جمعیت یۉلینی قرانغولیکده یۉقاتهدی» دېگنلریدېک، رحیم ابراهیم اۉزبېک خلقیگه خدمت قیلیشنی دایما اۉزینینگ اېنگ کتته مسوولیتلریدن بیلگن. شونینگ اوچون هم اونینگ اوشبو اولوشینی تدقیقی همده حکایهوی اثرلریده یقال کۉریشیمیز ممکن. ابراهیم اثرلرینی اۉز آنه تیلی تاتلی اۉزبېکچهده یرهتگن. قالهبیرسه فارسچهده هم اثرلری موجود.
1- “چومچوقچه” بالهلر اوچون اۉزبېک تیلده بۉلگن حکایه 1386 ییلی قلم انجمنی تمانیدن باسیلگن.
2- “انسان چشمی چراغی آفرینیش” اوشبو اثر اۉزبېکچه-فارسچه بۉلیب اوچ مرته باسیمدن چیققن.
3- “قان بیلن یازیلگن خط” قیسقه حکایهلر تۉپلمی 2012 ییلیده باسیلگن. اوشبو اثر یازووچی نینگ بیرینچی مستقل داستانلر تۉپلمی دیر که، بو هم قلم انجمنی تمانیدن باسیلگن.
4- “مقالهلر”
5- “شعرلر”
6- ” تورلی قیسقه داستانلر و نمایشنامهلر”
7- “الهی نامه”
8- ” بابرنامه”
9- “اۉزبېکچه-فارسچه لغت”
10- “قاره خان” بالهلر اوچون 30ته داستان
11- “هویدا کلیاتی” – دیوان، راحتی دل، ابراهیم ادهم داستانی
12- “بابا روشن” کبیلر اونینگ باسیلگن اثرلریدن دیر.
یازووچیمیزنینگ فعالیتلری بولر بیلن تۉختب قالمهیدی البته، چونکه اۉزبېک تیلیده باسیمدن چیقیشگه تیار اثرلری بار و باسیلیشی کوتیلماقده.
رحیم ابراهیم نینگ دری تیلیده یازیلگن 20گه یقین کتاب و رسالهسی چاپدن چیققن. اولرنینگ ایریملری قوییدهگیچه:
1- “سید احمد بینا” شعری تۉپلم
2- ابن یمین شبرغانی نینگ “هفته مجلیسیدهگی ترجیع بند مثنویسی” ،” جوزجان” گزیتهسیگه ترقهتیلگن
3- “رباعیات ظهیر فاریابی”
4- ” کمان طلایی”، “درس یک دزد” ، “افسانهی نان و چند قصهی دیگر”، “پشکی موزهدار” بالهلر اوچون حکایهلر
5- “نوایی سیاست مداری پیشگام در دفاع از حقوقی بشر ”
6- “در بارهی بابر/ بابور حقیده” اۉزبېکچه-فارسچه کبی اثرلردن آت توتیش ممکن.
رحیم ابراهیم نینگ “قان بیلن یازیلگن خط” حکایهلر تۉپلمی بارهسیده تانیقلی یازووچیمیز محمدحلیم یارقین جنابلری شوندهی اۉز فکر-ملاحظهلرینی بیلدیرگنلر:
“رحیم ابراهیم، یېتوک تحقیقاتچی و یازووچی صفتیده اۉزبېک کتاب اۉقووچیلریگه یخشی تانیش. او، اۉزینینگ علمی-تحقیقی مقالهلری، ژورنالیتسیک فعالیتلری همده اۉزبېک بدیعی نثری ترماغیده، گۉزهل و چوچوک حکایهلری بیلن چاغداش اۉزبېک ادبیاتچیلیگیده کۉزگه کۉرینرلی درجهده اۉرین توتگن.
مینمچه، رحیم ابراهیم 1385. ییلی “فاریاب” کوندهلیگیده باسیلگن، اۉزی نینگ “الوان توگون” آتلی قیسقه داستانی بیلن افغانستانده اۉزبېک بدیعی داستانچیلیگینی باشلب بېرگن بیرینچی یازووچی دیر. یازووچی، داستانلریده کۉپینچه قیشلاق تورموشی، انسانلرنینگ تورموش ساحهسیدهگی اینتیلیشلری و قیینچیلکلرنی عکس اېتتیرگن. قاله بېرسه، “قان بیلن یازیلگن خط” کبی داستانلری تاریخی واقعه نیگیزیده یرهتیلگن.”
قۉشیمچه قیلگنده؛ الوان توگون حکایهسی 1385. ییلی میزان آییده یازیلگن اېدی، و 1362. ییلی “فاریاب” گزیتهسیده نشر بۉلدی. اوشبو ایجاد، یېتوک یازووچی و تدقیقاتچی حرمتلی حلیم یارقین تمانیدن “افغانستان اۉزبېک بدیعی نثر کورونولوژیسی” آتلی مقالهده، افغانستان اۉزبېک حکایهچیلیک تاریخیده بیرینچی حکایه صفیتده تن آلینگن.
ابراهیم نینگ فعالیت ایزلرینی ژورنالیزیم ساحهسیده هم کۉریشیمیز ممکن:
1- “فاریاب” گزیتهسی نینگ اۉرین باسری
2- “فاریاب” رادیوسی نینگ یاردمچیسی
3- “جوزجان” رادیوسی نینگ یاردمچیسی
4- پیشاوردهگی “چاووش” مجلهسی نینگ باش محرری
5- کابلدهگی “کلید” مجلهسی نینگ اوچینچی سانیگچه باش محرری
6-“آشنا” رادیوسی، امریکا آوازی نینگ افغانستان شمالیدهگی مخبری بۉلگن.
7- شمالی افغانستان ژورنالیستلری اجتماعی اویوشمهسی نینگ باشلیغی
8- افغانستانده اخبارات آلیش حقوقی تۉغریسیدهگی قانون لایحهسینی ایشلب چیقیش بوییچه تۉرت کیشیلیک گروه اعضاسی
استاد محمد رحیم ابراهیم ایزچیل بیر شکلده تینمسدن فعالیت یوریتگن. اۉرنک اوچون ؛ شبرغان، مزار شریف، میمنه، کابل، پشاور و اسلام آبادده اویویشتیریلگن ییگیرمهدن آرتیق تدبیر و سمپوزیملرگه قتنشیب، اۉزبېکچه و فارسچه مقالهلر اۉقیگن.



