تورکیه، سعودی عربستان و پاکستان اسلامی جمهوریتینینگ دولت رهبرلری اۉتگن کون اۉز-ارا مهم بیر کېلیشوونی امضالب، بوندن کېین مدافعه همکارلیکلرینی کېنگهیتریشگه کېلیشیب آلدیلر.
دنیا اینیقسه یقین شرق حدودیده، دوام اېتیب تورگن برقرارسیزلیکلر بیلن بیر وقتده شوندهی بیر بیتیم امضالنیشی کېنگ مناسبتلرنی اۉرتهگه آلیب کېلیب، تورکیه، سعودی عربستان و پاکستاننینگ بیرلشیشی حاضرگی وضعیتده قندهی تاثیر کۉرسهتیشی خصوصیده سواللر تۉغدیرماقده.
شونینگدېک، بو کېلیشوودن سۉنگ، یقین شرقدهگی کېلیشماوچیلیکلر و کورهشیشلر قیسی تامان حرکت قیلیشی و بو بیتیم قنچهلیک سیاسی حرکتدن اۉتیب، حربی عملیاتگه یوز کېلتیریشی ممکنلیگی تۉغریسیده تورلی خیل فکرلر موجود.
شوندی بۉلسه هم بیر قنچه سببلرنی نظرده توتگن حالده «مکه مدافعه بیتیمی» یقین شرق حدودی کېلهجگی و بو حدوددهگی نزاعلرگه اساسی تاثیر قۉییشی ممکنلیگی بیلدیریلماقده.
مکه کېلیشووویدهگی اساسی مقصدی نیمه دیر؟
یقین شرق و اسلامی بو اوچ کوچلی مملکت اۉرتهسیده امضا اېتیلگن «مکه بیتیمی»نینگ اساسی قرهتیلگن تامانی بو مدافعه همکارلیکلر کېنگهیشی دیر.
بیتیم اساسیده، تورکیه، سعودی عربستان و پاکستاندن هر بیریگه بۉلینگن هجوم اوچ مملکتگه هجوم دېب تَن آلینیب اونگه نسبتن جواب چارهلری کۉریلهدی. بو اېسه کېلیشوونینگ مهم تامانی دیر چونکه بوندن کېین، بو اوچ مملکتنینگ هر بیریگه هجوم اویوشتیرگن مملکت یا گروه، قرشیسیده اوچ مملکتنی بیرگه کۉریشی کېرهک بۉلهدی.
شونیندېک، بیتیم اساسیده مملکتلر اۉز-ارا حربی و مدافعه همکارلیکلرنی کېنگهیتیرهدی. بو هم اېسه تورکیه، سعودی عربستان و پاکستان اسلامی جمهوریتینینگ بار قوتلرینی نظرده توتگن حالده اگرده عملی بۉلسه اولرنینگ دنیادهگی اۉزگریشلرده رۉلی کوچهیشی کوتیلهدی.
تورکیه، عربستان و پاکستان؛ اوچ ظرفیتنینگ بیرلشیشی
تورکیهنینگ «تیرتی» کانالی اوشبو کېلیشوو حقیده یازگن خبریده، بو کېلیشوو اوچ ظرفیتنی بیرلشتیرگنیگه تۉختهگن. بو اساسده مکه بیتیمی عملگه آشیریلگن تقدیرده قۉییدهگی ظرفیتلر بیرلشیب عمل قیلیشی ممکن دیر.
تورکیه دیپلوماسیسی: اخیرگی ییللرده دنیا سیاستیده فعال حضور تاپیب تورگن بو مملکت خلقارا دیپلوماسیده اساسی رۉلی بار. شونینگدېک کوچلی اوردوسی و رواجلنگن حربی صناعتی بیلن بو بیتیمگه قۉشیلماقده.
سعودی عربستان مالیوی کوچی: کتّه انرژی ظرفیتی و مالیوی قدرتگه اېگه بۉلگن بو مملکت هم بیتیمنینگ بیر تامانی دیر.
پاکستان هستهای قورالی: دنیاده هستهای کوچگه اېگه یالغیز اسلامی مملکت بۉلگن پاکستاننینگ بیتیمدهگی اساسی تاثیرلی جایی اونینگ اتومی کوچی دیر.
دېیرلی بو اوچ ظرفیت حقیقی میدانده بیرگه ایش آلینگن تقدیرده، کوچلی بیر کېلیشوو اۉرتهگه کېلیشی خصوصیده فکرلر توغدیریلماقده و ایریملر اېسه شوندی بۉلگن تقدیرده بو بیرلشیشگه «اسلامی ناتو» دېب ایتیش هم ممکنلیگینی تیلگه آلماقده دیر.
یقین شرق احوالیدهگی حربی و سیاسی اۉیینچیلرگه پیام نیمه اېدی؟
تورکیه، سعودی عربستان و پاکستان شوندهی بیرحالده بو بیتیمنی امضا قیلماقده دیر که بو اوچ مملکت هم یقین شرق احوالی و بو یېردهگی دوام اېتیب تورگن وضعیتدن تاثیرلنماقده. بوندن تشقری اوشبو مملکتلر حاضرگی وقتده بیر قنچه سیزیلیب تورگن تهدیدلر بیلن دوچ دیر.
اخیرگی وقتلرده تورکیهگه نسبتن اسراییل تهدیدلری کوچهیگن و بعضیلر ایراندن سۉنگ اسراییل تورکیهگه هجوم قیلیشی احتمالی بارلیگینی دعوا قیلهدی. سعودی عربستان اېسه یمن حوثیلری کبی ایران تهدیدلریگه دوچ دیر و نهایت پاکستان هم اېسه هندوستان تهدیدلریدن تشقری، تی تی پی کبی ایچکی ترورچی گروهلر تهدیدلرینی حاضرده باشدن کېچیریب تورگن.
شوندی بیر وقتده، مکه بیتیمی امضالنیشی، اوشبو تهدیدلرگه جواب بېریلیشی و بو مملکتلر اۉزلریگه نسبتن بۉلگن تهدیدلر برابریده کوچلنتیرلگنی ایتیلهدی.
بوندن تشقری، تورکیه، سعودی عربستان و پاکستان بو بیتیم بیلن، حاضرده یقینشرقده اوروش و تۉقنهشوولر دوام اېتیشی بیلن بیرگه، بو یېردهگی اۉزگریشلرده اساسی اۉیینچی ایران، اسراییل یا -ده امریکا اېمسلیگی بلکه یقین شرقنینگ کېلهجگینی تعیینلشده بو مملکتلر هم نظرده توتیلیشی کېرهک دېگن پیامنی یېتکزگن بۉلیشی ممکن.
عینی دَمده، بیر قنچه ایشانچلرگه کۉره، بو بیتیم اساسا ایراننینگ منطقهدهگی شیعه مذهبی اساسیده بۉلگن نفوذینی آزهیتیریشگه حرکت قیلیشی ممکنلیگی ایتیلهدی. اوچ ته سنی مذهبی طرفدارلری بۉلگن مملکت اۉرتهسیده امضالنگن بو بیتیم ایراننینگ حوثیلر کبی گروهلری آرقهلی منطقهده نفوذینی کېنگهیتیریشی آلدینی آلیشی ممکن دېب هم ایتیلماقده.
بیتیم قرشیسیدهگی اساسی معمالر و خواطرلر
اوشبو بیتیمنینگ عملی میدانده ایشلهتیلیشی خصوصیده بیر قنچه ایشانچسیزلیکلر و ناانیقلیکلر هم موجود دیر. بو ایشانچسیزلیکلردن اساسی بیرتهسی سعودی عربستان و تورکیه اۉرتهسیدهگی مناسبتنی نظرده توتیش ممکن.
اسلام دنیاسیده اۉز نفوذلرینی آشیریش اوچون رقابتده بۉلیب کېلهیاتگن تورکیه و سعودی عربستاننینگ مناسبتلری اخیرگی ییللرده بیر قنچه جدّی کېلیشماوچیلیکلر بیلن بیرگه بۉلیب کېلگن و بو کېلیشماوچیلیکلردن اساسی بیرتهسی تورکیهده عربستانلیک ژورنالیست جمال خاشقجی اۉلدیریلگنیدن اۉرتهگه کېلگن وضعیتنی اېسلش ممکن. شوندی اېکن حاضر تورکیه و سعودی عربستان قنچهلیک بیر-بیراویگه ایشانیب، حربی و مدافعه همکارلیکلرگه اوتیشی بېللی اېمس.
شونینگدېک، ایرانگه قرشی حرکتده هم پاکستان و تورکیهنینگ قندهی سیاست اختیاری قیلیشی هم بیتیمنینگ ناانیق کېلهجگی حقیدهگی بېللی بۉلمهگن تامانلریدن بیری دیر. حاضرگچه یقین شرق اۉزگریشلریده اۉزلرینی ایران بیلن قرشیلیکده کۉرسهتمهگن تورکیه و پاکستان، اېندی بو بیتیم اساسیده یمن حوثیلری تهدیدی کبی ایران حرکتلریگه عملی ارهلشیشی ممکن بو هم بېللی اېمس.
اخیرده، بونی هم اېسلب اۉتیش ممکن که اوشبو بیتیم عملده ایشلهتیلگنده افغانستان مسالهسی خصوصیده هم تاثیرسیز قالمهیدی و پاکستان بیلن طالبان اۉرتهسیدهگی ضدیتلر اینیقسه پاکستاننینگ بو مملکتگه قرشی هجوملر طالبان حاکمیتیده بۉلگن افغانستان باشقیریلیشی خصوصیده ادعالرینی نظرده توتگن حالده، طالبان و پاکستان کېلیشاوچیلیکلرینی هم بو بیتیم تاثیرلنتیریشی ممکن دیر.
